AİHM’nin Türkiye dosyaları kabardı: Başvuruların yüzde 40’ı bekliyor
AİHM’in açıkladığı verilere göre Türkiye, 2025’te incelemeye alınan başvurularda ve bekleyen dosyalarda açık ara ilk sırada yer aldı.
12punto
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) Türkiye’ye ilişkin başvuru ve ihlal verileri, Mahkeme önündeki dosya yükünde Türkiye’nin belirgin biçimde öne çıktığını ortaya koydu. AİHM’in verilerine göre, 2025’te Türkiye hakkında 6 bin 743 başvuru incelemeye alındı.
Bu sayı, Türkiye’yi başvuru sayısında ilk sıraya yerleştirdi. Türkiye’yi 3 bin 303 başvuruyla Polonya, 2 bin 421 başvuruyla İtalya, 2 bin 299 başvuruyla Ukrayna ve bin 962 başvuruyla Romanya izledi. Böylece Türkiye hakkındaki incelemeye alınan başvuru sayısı, ikinci sıradaki Polonya’nın iki katını aştı.
Cumhuriyet'ten Batuhan Serim'in haberine göre, AİHM genelinde incelemeye alınan başvuru sayısı da 2024’te 28 bin 800 iken 2025’te 31 bin 800’e yükseldi. Mahkeme, bu artışta özellikle Türkiye, Polonya ve İtalya hakkındaki başvuruların etkili olduğunu bildirdi. Türkiye, 2020’den bu yana açıklanan verilerde incelemeye alınan başvuru sayısı bakımından ilk sırada yer alıyor.
74 KARARIN 66’SINDA İHLAL TESPİTİ
AİHM, 2025 yılında Türkiye hakkında yapılan toplam 9 bin 865 başvuruyu sonuçlandırdı. Bu başvuruların 6 bin 302’si kabul edilemez bulundu ya da dava listesinden düşürüldü. Kalan 3 bin 563 başvuru ise hükümle sonuçlandı.
Birden fazla başvurunun aynı kararda ele alınabilmesi nedeniyle bu dosyalar 74 kararda değerlendirildi. AİHM, söz konusu 74 kararın 66’sında en az bir hak ihlali bulunduğuna hükmetti. Bu kararların toplam 3 bin 552 başvuruyu kapsadığı belirtildi.
Türkiye hakkında 2025’te en fazla ihlal kararı adil yargılanma hakkı bakımından verildi. AİHM, 24 kararda adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine hükmetti. Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkına ilişkin ihlal kararı sayısı ise 21 oldu.
Yargılamaların uzunluğu ve etkili başvuru hakkı bakımından 8’er kararda ihlal tespiti yapıldı. Ayrımcılık yasağı bakımından 5, ifade özgürlüğü bakımından 3, mülkiyet hakkı bakımından ise 2 kararda ihlal kararı verildi. Sözleşme’nin diğer maddeleri kapsamında da 2 ihlal kararı kayıtlara geçti.
BEKLEYEN DOSYALARDA YÜZDE 40’LIK PAY
AİHM’in 30 Haziran 2026 tarihli verileri, Mahkeme önünde sonuçlandırılmayı bekleyen toplam 56 bin 500 başvurunun 22 bin 600’ünün Türkiye hakkında olduğunu gösterdi. Bu tabloya göre Türkiye, bekleyen başvuruların yüzde 40’ını tek başına oluşturdu.
Bekleyen başvurularda Türkiye’yi 6 bin 650 başvuru ve yüzde 11,8’lik payla Rusya izledi. Polonya 3 bin 700 başvuru ve yüzde 6,5 payla üçüncü sırada yer aldı. Ukrayna hakkında 3 bin 400, İtalya hakkında ise 2 bin 800 bekleyen başvuru bulunduğu kaydedildi.
AİHM’in verdiği bilgiye göre, Türkiye hakkında sonuçlandırılmayı bekleyen başvuruların yaklaşık yüzde 85’i 15 Temmuz 2016’dan sonra ilan edilen olağanüstü hal döneminden kaynaklanan konularla bağlantılı. Bu dosyalar arasında tutuklamaların hukuka uygunluğu, kötü muamele iddiaları, kamu görevinden ihraçlar, tutukluluk koşulları, ceza yargılamalarının adilliği, “kanunsuz ceza olmaz” ilkesi ve mülkiyete ilişkin başlıklar yer alıyor.