Anayasa Mahkemesi'nden TFF ile ilgili önemli iptal kararı
AYM, spor kulüpleri ve federasyonlarına dair yasalardaki bazı maddelerin Anayasa'ya aykırı olduğuna hükmederek yürürlükten kaldırdı. Türkiye Futbol Federasyonu Tahkim Kurulu'nun üyelerinin atanmasıyla ilgili hüküm de iptal edildi.
12punto
Anayasa Mahkemesi, son kararında Türkiye'de spor kulüpleri ile federasyonlarının işleyişini düzenleyen yasalarda bulunan çeşitli hükümleri Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Karar, Resmi Gazete'de yayımlanırken, en dikkat çeken değişiklik Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Tahkim Kurulu'nun oluşturulma biçimiyle ilgili oldu.
Cumhuriyet Halk Partisi'nin başvurusu üzerine 2022 yılında yürürlüğe giren 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu'nun bazı maddeleri masaya yatırıldı. Yüksek Mahkeme özellikle spor kulüplerinin tüzel kişilik kazanmasına, profesyonel sporcuların haklarının belirlenmesine ve TFF Tahkim Kurulu üyelerinin belirlenmesine ilişin hükümleri iptal etti.
İptal edilen düzenlemeler arasında, spor kulüplerinin tüzel kişilik kazanmadan önce İçişleri Bakanlığı'ndan tescil alma şartı da yer aldı. Bu maddenin, "herkesin önceden izin almaksızın dernek kurabileceğini" garanti eden anayasal ilkeye aykırı olduğu vurgulandı.
Profesyonel sporcuların statü ve haklarına dair federasyonlara verilen geniş takdir yetkisi de Mahkeme tarafından uygun bulunmadı. Kararda, sporcuların temel haklarının somut ve açık biçimde yasayla düzenlenmesinin zorunluluğu vurgulandı.
Ayrıca, disiplin ihlallerine ve yargılamasına dair temel prosedürlerin yasa yerine yönetmelikle belirlenmesiyle ilgili maddeler de Anayasa'nın üstünlüğü ilkesine aykırı değerlendirilerek yürürlükten kaldırıldı.
En çok tartışılan noktalardan biri ise TFF Tahkim Kurulu'na dair düzenleme oldu. İlgili yasa maddesine göre, Tahkim Kurulu üyelerinin federasyon yönetim kurulu tarafından seçilmesi ve bir hafta içinde yemin ederek göreve başlamaları öngörülüyordu. Yüksek Mahkeme, bu uygulamanın Tahkim Kurulu'nun bağımsızlığı ve tarafsızlığı ile bağdaşmadığı sonucuna vardı.
Mahkeme detaylı gerekçesinde, TFF Tahkim Kurulu'nun futbol camiasındaki uyuşmazlıklarda nihai karar mercisi olduğunu, ancak kurul üyelerinin yönetim kurulu eliyle atanmasının, "bağımsız ve tarafsız mahkemede yargılanma hakkı" ilkesine uygun olmadığını belirtti. Bu nedenle ilgili maddenin Anayasa'ya aykırı olup iptaline karar verildi.
Yine, spor federasyonlarının yetki ve görevlerinin yönetmelikle değil, doğrudan kanunla tanımlanması gerektiği hükme bağlanarak bu alandaki düzenlemelerde de değişikliğe gidildi.
Alınan karar, Türkiye’de sportif örgütlenme ve futbol başta olmak üzere pek çok federasyonun işleyişinde yeni bir dönemin kapısını aralamış oldu. Düzenlemeler, Resmi Gazete’de yayımlanmasını takiben yürürlüğe girecek ve ilgili kurumlar bundan sonraki süreçte yasal uyum için düzenleme yapmak zorunda olacak.