Bildiri dağıtan siyasi parti üyelerine verilen ceza AYM’den döndü

Kocaeli'nin Körfez ilçesinde, Emek Partisi Kocaeli İl Örgütü bünyesinde yer alan iki kişi, “İnsanca yaşamak için ne yapacağız” ve “Mafya ve çeteler düzenin yol arkadaşlarıdır! Ülkemizi emekçilerin mücadelesi, iktidarı temizleyebilir!” başlıklı bildirileri dağıtmak isterken polis ekiplerince gözaltına alınarak, izinsiz afiş astıkları gerekçesiyle Kabahatler Kanunu’nun 42. maddesi kapsamında idari para cezasına çarptırıldı. Ancak yakalanan kişiler, herhangi bir afiş asmadıklarını, sadece parti bildirisi dağıtacaklarını ifade ederek cezaya itiraz etti.

Yapılan itirazlar, Körfez Sulh Ceza Hakimliği tarafından kesin olarak reddedildi. Bunun üzerine iki vatandaş, uygulanan idari para cezasının yasal zemininin olmadığını, bildiri dağıtmakla afiş asmanın hukuken farklı eylemler olduğunu vurgulayarak, bireysel başvuru yoluyla Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu.

ANAYASA MAHKEMESİ’NDEN İHLAL KARARI VE 30 BİN TL TAZMİNAT

Yüksek Mahkeme, başvurucuların ifade özgürlüklerinin ihlal edildiğine hükmederek, kişilere ayrı ayrı 30 bin lira manevi tazminat ödenmesine karar verdi. Ayrıca kararın bir örneğinin, ihlalin sonuçlarının giderilmesi için yeniden yargılama yapılması amacıyla Körfez Sulh Ceza Hakimliği’ne iletilmesi kararlaştırıldı.

Kararın gerekçesinde, olayda uygulanan Kabahatler Kanunu’nun 42. maddesinde belirtilen “afiş asma” fiilinin mevcut olmadığının altı çizildi. Mahkemeye sunulan dosyada, ilgili kişilerin herhangi bir şekilde afiş astığına dair bir bulguya rastlanmadığı belirtildi. Yüksek Mahkeme gerekçede şu değerlendirmeye yer verdi:

“Ortada kanunda belirtilen yerlere ve belirtilen şekilde asılmış bir afiş ve ilan bulunmadıkça kişilerin 5326 sayılı kanunun 42. maddesi gereğince cezalandırılabilmeleri mümkün değildir. Başvuruda, başvurucuların afiş asma eylemi gerçekleştirdiği idarece ortaya konulmamasına rağmen idari para cezasına itiraz üzerine verilen hakimlik kararlarında 5326 sayılı kanunun 42. maddesi gereğince afiş asma kabahatinin oluşması için gereken unsurlar ile somut olayda bunun ne şekilde gerçekleştiği hakkında herhangi bir değerlendirmede bulunulmadan kesin nitelikte ret kararları verilmiştir. Bu durumda başvurucuların ifade özgürlüğüne yapılan müdahalenin kanunla öngörülmediği kanaatine ulaşılmıştır. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 26. maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir. Yalnızca ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları karşılığında ve eski hale getirme kuralı çerçevesinde başvuruculara taleple bağlı kalınarak ayrı ayrı net 30 bin lira manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.”