Suça sürüklenen çocuklara ilişkin teklifin ilk iki maddesi TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi

TBMM Genel Kurulu’nda, suça sürüklenen çocuklara ilişkin hükümler içeren Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin ilk iki maddesi kabul edildi.

Görüşmelerde, Türk Ceza Kanunu’nda tekerrür hükümlerinin uygulanmasında yaş istisnasının 18’den 15’e indirilmesini öngören düzenleme ise kabul edilen önergeyle teklif metninden çıkarıldı.

TEKLİFTE KABUL EDİLEN DÜZENLEMELER

Kabul edilen maddelere göre, Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’a yeni bir hüküm eklenecek. Buna göre ateşli silahı dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza ederek silahın çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olan kişi, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacak.

Türk Ceza Kanunu’nda yapılan değişiklikle, fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını doldurmamış çocukların ceza sorumluluğuna ilişkin hükümler yeniden düzenleniyor. Bu yaş grubundaki çocukların fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamaması veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmemiş olması halinde ceza sorumluluğu olmayacak; ancak çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanacak.

Aynı yaş grubunda algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin bulunduğunun belirlenmesi durumunda ise ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda 13 yıldan 18 yıla, müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda 10 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası verilebilecek. Diğer cezalarda yarı oranında indirim yapılacak ve her fiil için hapis cezası 9 yılı aşamayacak.

Fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış kişiler bakımından da ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda 19 yıldan 27 yıla, müebbet gerektiren suçlarda 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Diğer cezalar üçte bir oranında indirilecek ve bu kapsamda her fiil için verilecek hapis cezası 15 yıldan fazla olamayacak.

Genel Kurulda kabul edilen bir başka önergeyle, neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama kapsamındaki bazı ağır suçlarda 15-18 yaş grubundaki çocuklar için yaş indiriminin uygulanmayabilmesine imkan tanındı. Düzenlemede kasta dayalı kusurun ağırlığı, amaç ve saik, suçun işleniş biçimi ve daha önce kasıtlı suçtan hapis cezası alınıp alınmadığı gibi ölçütler dikkate alınacak.

Ayrıca 12-15 yaş grubundaki çocuklara, belirli durumlarda bir üst yaş grubunun ceza rejiminin uygulanabilmesi konusunda hakime takdir yetkisi veriliyor.

TEKERRÜR MADDESİ METİNDEN ÇIKARILDI

Teklifin “Suçta tekerrür ve özel tehlikeli suçlular” başlıklı hükmü kapsamında yer alan ve tekerrür hükümlerinin uygulanmasındaki yaş istisnasını 18’den 15’e düşürmeyi öngören 3’üncü madde, kabul edilen önergeyle tekliften çıkarıldı.

Teklifin 4’üncü maddesinin görüşmeleri sırasında TBMM Başkanvekili Tekin Bingöl birleşime ara verdi. Aranın ardından komisyonun yerini almaması üzerine Bingöl, birleşimi saat 14.00’te toplanmak üzere kapattı.

Görüşmelerde milletvekillerinin sorularını yanıtlayan TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AKP İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, düzenlemenin çocuk adalet sistemine ilişkin hedeflerini anlattı.

Düzenleme mahkeme tarafından hükmedilen cezayı artırmamakta, yalnızca sınırlı sayıdaki ağır suç bakımından koşullu salıverme süresinin hesaplanma yöntemini değiştirmektedir. Böylece çocuğun ıslahı ve yeniden topluma kazandırılması için gerekli eğitim, denetim ve rehabilitasyon faaliyetlerinin yeterli süreyle uygulanması amaçlanmaktadır.

Yüksel, teklifin çocuk adalet sisteminde “cezasızlık algısının” oluşmasını önlemeyi ve çocukların suç örgütlerinin etkisine daha açık hale gelmesinin önüne geçmeyi amaçladığını söyledi.