‘Terörsüz Türkiye’ sürecinin ilk yasal düzenlemesi Adalet Komisyonu’ndan geçti

İktidarın “Terörsüz Türkiye” olarak adlandırdığı yeni çözüm sürecinin ilk yasal adımı olarak sunulan 12 maddelik “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”, TBMM Adalet Komisyonu’nda kabul edildi.

AKP, CHP, MHP, DEM Parti, HÜDA PAR, Yeni Yol Grubu ve DSP milletvekillerinin de aralarında bulunduğu 367 milletvekilinin imzasını taşıyan teklif; bazı suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmaların 5 ila 10 yıl ertelenmesini, TBMM bünyesinde İzleme Komisyonu kurulmasını ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında özel bir kurul oluşturulmasını öngörüyor.

Komisyon görüşmeleri, teklifin kapsamı ve siyasi anlamı nedeniyle sık sık tartışmalara sahne oldu. Komisyon Başkanı Cüneyt Yüksel, düzenlemenin kamuoyunda dile getirildiği gibi af niteliği taşımadığını savundu. Yüksel, “Mahkûmiyet hükümlerini ortadan kaldıran, suçların hukuki niteliğini değiştiren veya ceza sorumluluğunu kaldıran bir düzenleme söz konusu değildir” dedi.

AKP Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül, teklifin geniş bir siyasi uzlaşmayla hazırlandığını belirterek imza sayısının “görülmemiş tarihi bir mutabakat” anlamına geldiğini söyledi. MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız da düzenlemeye destek vererek “Terörsüz Türkiye’nin sonuna kadar arkasındayız” ifadelerini kullandı.

KOMİSYONDA ÖCALAN TARTIŞMASI

Görüşmelerin en gerilimli başlıklarından biri Abdullah Öcalan tartışması oldu. İYİ Parti Grup Başkanvekili Uğur Poyraz, Komisyon Başkanı’nın süreçte rol alanlara teşekkür etmesine gönderme yaparak, “Sanıyorum İmralı’daki terör hükümlüsü Abdullah Öcalan’a reçetesi ve yöntemi açısından teşekkürü eksik bıraktınız” dedi. Bu sözler iktidar sıralarında tepkiyle karşılandı.

DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit’in konuşması sırasında da tartışma büyüdü. Koçyiğit, süreci Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş dönemindeki tarihsel adımlarla karşılaştırarak “Söz konusu olan, Türk-Kürt ilişkilerinin geleceğidir” dedi. Koçyiğit’in teşekkür ettiği isimler arasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin yanı sıra Öcalan’ı da anması üzerine İYİ Partili milletvekilleri sert tepki gösterdi.

İYİ Parti, teklifin fiilen af düzenlemesi niteliği taşıdığını ve Anayasa’ya aykırı olduğunu savunarak düzenlemenin önce Anayasa Komisyonu’nda ele alınması gerektiğini ileri sürdü. Partinin görüşmelerin canlı yayımlanması ve toplantının daha büyük bir salonda yapılması yönündeki talepleri kabul edilmedi.

CHP ve Yeni Parti kanadı ise düzenlemeye ilişkin temel itirazını demokratikleşme başlığı üzerinden dile getirdi. Yeni Parti Grup Başkanvekili Murat Emir, “Demokratikleşme olmadan Kürt sorunu da çözülemez” derken, CHP Grup Başkanvekili İnan Akgün Alp de sürecin demokratikleşme adımlarıyla birlikte yürütülmesi gerektiğini vurguladı.

Teklifin ceza adaleti sistemiyle bağlantılı sonuçları, Türkiye’de cezaevi nüfusuna ilişkin tartışmalarla da birlikte değerlendiriliyor. İktisatçı İnan Mutlu’nun paylaştığı verilere göre ağustos ayı itibarıyla Türkiye’de her 100 bin kişiden 504’ü cezaevinde bulunuyor. Mutlu, bu oranın Türkiye tarihinde en yüksek seviyeye işaret ettiğini belirtti.

Komisyonda kabul edilen teklifin, Meclis Genel Kurulu gündemine gelmesi bekleniyor. Düzenleme, iktidar tarafından toplumsal bütünleşme ve silahların susması hedefiyle savunulurken; muhalefetin farklı kanatları teklifin af niteliği, anayasal boyutu ve demokratikleşme eksikliği üzerinden eleştirilerini sürdürüyor.