Yoksulluk nafakasında yeni dönem: Asgari 5 yıl süresi masada

Boşanmalarda yoksulluğa düşen tarafa verilen süresiz nafaka uygulaması, kapsamlı bir değişiklikle sona erebilir. Hazırlanan yeni düzenleme kapsamında, evlilik süresine bakılmaksızın, nafaka alma hakkı en az 5 yıl ile sınırlandırılacak. Tasarının öne çıkan bir diğer özelliği ise, nafaka alacaklının yaşına, sağlık durumuna veya çalışma gücüne bakılarak mahkemenin ek süre tanıyabilmesi.

Yapılması planlanan değişiklik henüz yasalaşmadı. Meclis’e sunulacak teklifin onaylanması, komisyon görüşmeleri ve genel kurul aşamasının tamamlanması gerekecek. Halihazırda devam eden nafaka davalarında mevcut Türk Medeni Kanunu hükümleri uygulanmaya devam ediyor.

5 YILLIK TABAN SÜRE VE HESAPLAMA YÖNTEMİ

Hazırlanan modele göre kısa süren evliliklerde bile nafaka, asgari olarak 5 yıl süreyle ödenecek. Evliliğin başlangıç tarihi ile boşanma davasının açıldığı tarihe kadar geçen süre esas alınacak. Hesaplamada, bu sürenin yarısı nispetinde nafaka takdir edilecek. Ancak bu oran 5 yıldan az çıkarsa, otomatik olarak taban süre uygulanacak. Örneğin 1 veya 5 yıllık evliliklerde dahi, nafaka yine 5 yıl boyunca ödenmiş olacak. On iki yıllık bir evlilikte ise 6 yıl, 20 yıl süren evlilikte ise 10 yıl nafaka ödenmesi gündeme gelebilecek.

İSTİSNA: YAŞLI VE ÇALIŞAMAYANLAR

Tasarıda, nafaka süresinin otomatik biçimde sonlandırılmasına ilişkin istisnalar da yer alıyor. Çalışma gücünü tamamen kaybetmiş, ciddi bir sağlık sorunu olan ya da ileri yaşta bulunan nafaka alacaklıları için mahkemeler ek süre verebilecek. Hakim, kişinin geliri, mesleki deneyimi, yaşı ve mali durumunu göz önünde bulundurarak ödeme süresini artırabilecek. Böylece işgücünden uzak kalmış veya yeniden çalışma olanağı sınırlı kişiler bu değişiklikten olumsuz etkilenmeyecek.

EK SÜRE TALEBİNE 1 YILLIK SÜRE KISITI

Özel durumu nedeniyle ek süre isteyenler, nafaka süresi bittikten sonra en geç bir yıl içinde mahkemeye ek süre başvurusunda bulunmak zorunda olacak. Bu süre geçirildiğinde daha fazla nafaka talep edilemeyecek.

TOPLU ÖDEME SEÇENEĞİ DE GELİYOR

Taslak, nafaka ödemelerinde yeni bir uygulama daha getiriyor. Aylık ödemeye mahkemece hükmedilmiş olsa bile, ilerleyen süreçte tarafların maddi durumları dikkate alınarak tek seferde toplu ödeme yapılmasına da izin verilebilecek. Hakim, toplu ödemenin nafaka alacaklısı üzerindeki etkilerini ve mali sürdürülebilirliği değerlendirerek bu kararı verebilecek. Böylece taraflar arası uzun süreli maddi bağlar, belirli koşullarda tek işlemle sonlandırılabilecek.

MAL PAYLAŞIMI DAVALARINDA ZAMANAŞIMI KISALIYOR

Çalışmada sadece nafaka değil, boşanma sonrası açılan mal paylaşımı davalarına ilişkin de değişiklik öngörülüyor. Mevcut sistemde 10 yıl olan zamanaşımı süresi, yeni düzenlemeyle 5 yıla inebilir. Boşanan çiftler, mal rejiminin paylaşımı, değer artış payı ve diğer mali talepler için artık daha kısa sürede dava açmak zorunda kalacak.

NAFAKA HAKKI KİMLERE TANINIYOR?

Türkiye’de yoksulluk nafakası yalnızca kadınlara özgü bir hak değil; boşanma sonrasında mali zorluğa düşecek ve kusuru diğer eşten daha fazla olmayan taraf da nafaka alabiliyor. Bu nedenle belirlenen şartları taşıyan erkekler de nafaka hakkından yararlanabiliyor. Yeni modelin kadın ve erkekler açısından nasıl uygulanacağı ise Meclis’teki görüşmeler sonrasında netleşecek.

YENİ DÜZENLEME MEVCUT KARARLARA NASIL UYGULANACAK?

Gündeme gelen 5 yıllık alt sınır ve diğer süreler, ancak düzenleme yasalaştıktan sonra yürürlüğe girecek. Bu noktada yürürlük tarihi, devam eden davalara etkisi ve geçiş sürecine dair ayrıntılar, yasa teklifinde ayrıca belirtilecek.