Avrupa Komisyonu’ndan Google’a 890 milyon euroluk DMA cezası

Avrupa Komisyonu, Google’a Dijital Piyasalar Yasası (DMA) kapsamındaki yükümlülükleri ihlal ettiği gerekçesiyle toplam 890 milyon euro para cezası verdi. Kararın odağında, şirketin arama sonuçlarında kendi hizmetlerine avantaj sağladığı ve uygulama geliştiricilerinin kullanıcıları alternatif seçenekler konusunda bilgilendirmesini kısıtladığı iddiaları yer aldı.

Komisyonun Mart 2024’te başlattığı soruşturmanın ardından açıklanan yaptırım, AB’nin büyük teknoloji şirketlerine yönelik yeni dijital rekabet rejiminin en dikkat çekici adımlarından biri olarak değerlendiriliyor. DMA, “eşik bekçisi” konumundaki platformların dijital pazarlardaki gücünü sınırlamayı ve rakip hizmetler için daha adil koşullar yaratmayı hedefliyor.

Cezanın 460 milyon euroluk bölümü, Google’ın arama motorunda kendi servislerini sistematik biçimde öne çıkardığı değerlendirmesine dayanıyor. Komisyona göre şirket; Google Shopping, Google Hotels ve Google Flights gibi hizmetlerini arama sonuçlarında daha görünür hale getirirken rakip platformları daha alt sıralarda konumlandırdı.

AB rekabet hukukunda “kendi hizmetlerini kayırma” olarak bilinen bu yaklaşım, daha önce Google Shopping davasıyla gündemin merkezine yerleşmişti. Temeli 2010’da başlatılan soruşturmaya uzanan dosyada Avrupa Birliği Adalet Divanı, 2024’te Komisyonun yaklaşımını onamıştı. DMA ise bu kavramı doğrudan yasal çerçeveye taşıyarak benzer uygulamalara daha hızlı müdahale edilmesinin önünü açtı.

UYGULAMA GELİŞTİRİCİLERİNE YÖNELİK KISITLAMALAR

Yaptırımın kalan 430 milyon euroluk kısmı ise Google’ın uygulama geliştiricilerine yönelik kurallarıyla bağlantılı. Komisyon, geliştiricilerin kullanıcıları Google ekosistemi dışındaki daha ucuz tekliflere veya alternatif ödeme yöntemlerine yönlendirmesinin engellendiği yönündeki şikayetleri değerlendirdi.

Karar yalnızca para cezasıyla sınırlı değil. Komisyon, Google’dan uyumsuzluğa son vermesini, üçüncü taraf hizmetlere ayrımcı olmayan koşullarda muamele etmesini ve uygulama geliştiricilerinin kullanıcılarla serbestçe iletişim kurabilmesine izin vermesini istedi.

Google’ın karara uyması için 60 günü bulunuyor. Şirketin bu süre içinde gerekli adımları atmaması halinde, dünya çapındaki cirosunun yüzde 5’ine kadar varabilecek periyodik para cezalarıyla karşılaşabileceği belirtiliyor.

Google ise hizmetlerinin kullanıcı deneyimini iyileştirmek için tasarlandığını savunuyor. Şirket, arama sonuçlarında veya uygulama mağazası politikalarında yapılacak zorunlu değişikliklerin Avrupa’daki dijital ekosisteme zarar verebileceği görüşünde.

Bu adil rekabet değil; kendi çıkarını düşünen küçük bir şikayetçi grubunun tetiklediği, ürünlerin bilerek kalitesini düşürme süreci. Bedelini Avrupa’daki işletmeler ve tüketiciler ödüyor. Düzenleme ürünleri iyileştirmeli, daha kötü hale getirmemeli.

Şirketin arama hizmeti ve uygulama mağazasında bazı değişiklikleri test etmeye başladığı, Komisyonun da bu adımları izlemeyi sürdürdüğü aktarıldı. Brüksel, bazı düzenlemeleri kurallara uyum yönünde kayda değer ilerleme olarak görse de nihai uyum sürecinin tamamlanıp tamamlanmadığı denetlenecek.

TRANSATLANTİK GERİLİM BOYUTU

Karar, Washington ile Brüksel arasındaki ticaret başlıklarının yeniden gündeme geldiği bir dönemde açıklandı. ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin yeni gümrük tarifelerine hazırlandığı belirtilirken, AB’nin Amerikan teknoloji şirketlerine yönelik dijital düzenlemeleri Washington’da uzun süredir eleştiri konusu oluyor.

Trump yönetimi daha önce AB’nin dijital kurallarını ticari açıdan rahatsızlık yaratan düzenlemeler olarak nitelendirmiş, teknoloji devlerine kesilen cezaları zaman zaman gümrük tarifeleriyle aynı düzlemde değerlendirmişti. Bu nedenle Google’a yönelik yüksek tutarlı yaptırımın, yalnızca rekabet hukuku bakımından değil, transatlantik ilişkiler açısından da yeni bir tartışma yaratabileceği belirtiliyor.

Geçen yıl Brüksel ile Washington arasında ticaret anlaşmazlıklarını azaltmayı amaçlayan Turnberry mutabakatı gündeme gelmişti. Bu çerçevede AB’nin ABD sanayi ürünlerinin önemli bir bölümünde gümrük vergilerini kaldırmayı, kendi ihracatına uygulanacak yüzde 15’lik ABD tarifesini ise kabul etmeyi taahhüt ettiği aktarılmıştı.

Buna karşın ABD yönetiminin yeni tarife rejimi için farklı hukuki dayanaklar aradığı, zorla çalıştırma ve aşırı kapasite gibi başlıklara odaklanan ek vergileri değerlendirdiği bildiriliyor. Bu tablo, AB’nin dijital piyasa yaptırımlarının ekonomik ve siyasi etkilerini daha görünür hale getiriyor.

Google’ın Komisyon kararına itiraz edip etmeyeceği ise henüz netleşmedi. Ancak karar, AB’nin DMA kapsamında büyük teknoloji platformlarına karşı daha sert ve hızlı yaptırımlar uygulama iradesini gösteren önemli bir dosya olarak öne çıktı.