Domates atıklarından uçaklara yeni nesil yakıt geliyor
Avrupa'da her yıl milyonlarca ton domatesin atık olarak çevreye zarar vermesinin önüne geçmek için yeni bir biyoyakıt projesi geliştirildi. Domates atıkları yakın gelecekte uçaklarda sürdürülebilir enerji kaynağı olarak kullanılacak.
12punto
Her yıl Avrupa Birliği ülkelerinde üretilen yaklaşık 17 milyon ton domatesin sofralara ulaşan bölümünün haricinde büyük bir kısmı işlenme veya hasat sürecinde atığa dönüşüyor. Bu biyokütle, geçmişte çoğunlukla yakılarak yok edilirken, bu yöntem hem çevreye zarar veriyor hem de üreticilere ek yük getiriyordu. Ancak Graz Teknik Üniversitesi liderliğinde başlatılan “ToFuel” adlı AB destekli girişim, bu döngüyü kırmaya hazırlanıyor.
“ToFuel” projesi kapsamında, domates atıklarının Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı’na (SAF) dönüştürülmesi için yeni bir biyoteknoloji geliştiriliyor. Havacılık sektöründe karbon ayak izini azaltmanın önündeki en büyük zorluklardan biri, mevcut motor tasarımları ve altyapının, elektrikli ya da hidrojenli çözümlere hemen geçişe uygun olmamasıydı. Bu nedenle, mevcut uçaklarda hiçbir değişiklik gerektirmeyen SAF'ler, kısa vadede en uygulanabilir çözüm olarak görülüyor.
Proje sadece uçaklar için yakıt üretimi ile kalmıyor; elde edilen yan ürünler ise tarımda ve gıda endüstrisinde yeni fırsatlar yaratıyor. Örneğin, biyoyakıt elde edilen domates atıklarından aynı zamanda doğal gübre, hayvan yemi ve yenilebilir yağlar da üretilebilecek. Bu yaklaşım sayesinde atıkların bertaraf maliyeti düşerken, doğaya salınan karbon miktarında da anlamlı şekilde azalma bekleniyor.
Geliştirilen entegre sistemle, döngüsel bir ekonomi modeli hedefleniyor. Atık olarak görülen domates biyokütlesi, hem havacılık sektörüne yeni bir enerji alternatifi sunacak hem de gıda ve tarım endüstrisine ek gelir kapısı oluşturacak.
Uzmanlar, projenin tam anlamıyla hayata geçmesiyle birlikte 2030 yılına kadar Avrupa’daki sürdürülebilir havacılık yakıtı ihtiyacının yaklaşık yüzde 3’ünün sadece domates atıklarından karşılanabileceğini öngörüyor. Çok uluslu ve milyonlarca Euro’luk yatırım alan bu girişim, “Birinin çöpü diğerinin hazinesidir.” sözünü bir kez daha doğruluyor. Bu sayede, tarım ve havacılık sanayileri arasında yeni ve sürdürülebilir bir iş birliği kapısı aralanıyor.