Erfurt kentinde yeraltında 12 bin kişilik mezar bulundu
Almanya’da yapılan jeofizik ve sondaj çalışmaları, Orta Çağ’ın en büyük felaketlerinden biri olan Kara Veba dönemine ait olduğu düşünülen toplu mezarı gün yüzüne çıkardı. Erfurt’ta yaklaşık 12 bin kişinin kalıntıları ortaya çıkarıldı.
12punto
Erfurt şehrinin Roter Berg bölgesinde yürütülen bir inşaat öncesi sondaj sırasında olağanüstü bir arkeolojik bulguya rastlandı. Yapılan derin kazılarda, zeminin 15x10 metre boyutlarında ve 3,5 metre derinliğinde suni bir yapı barındırdığı belirlendi. İlk incelemelerde çok sayıda insan kemiğine ulaşılması, uzmanlar arasında büyük heyecan yarattı.
Bu bölgede yapılan radyokarbon analizleri, bulunan kemiklerin 14. yüzyıl ortalarına, yani Avrupa’da Kara Veba salgınının zirve yaptığı döneme ait olduğunu gösterdi. Tarih kitapları, 1350 yılında Erfurt’un şehir dışındaki kapılarında açılan devasa çukurlara, salgının hızına yetişemeyen kentin yaklaşık 12 bin sakinini topluca gömdüğünü anlatıyordu. Ancak bugüne dek bu mezarların yeri kesin olarak tespit edilememişti.
Leipzig Üniversitesi öncülüğünde gerçekleştirilen bilimsel çalışmalar, efsanevi veba mezarlarından birinin tam yerinin keşfedildiğine işaret ediyor. Çalışmanın başındaki Michael Hein, “Sonuçlarımız, kroniklerde bahsedilen Erfurt’taki veba mezarlarından birini net biçimde belirlediğimizi gösteriyor” ifadelerini kullandı.
Bölgenin seçimi tesadüf değil. Orta Çağ’ın hâkim inancı olan Miasma Teorisi’ne göre, hastalıkların kötü ve nemli havadan yayıldığı düşünülüyordu. Bu sebeple, nehir vadisinin hemen kenarındaki, kontrol edilebilir bir noktada mezarların açılması tercih edilmişti. Konuyla ilgili açıklama yapan iklim tarihçisi Martin Bauch, o dönemde ölülerin nemli toprağa defnedilmesinin vebanın “buharlaşarak” yayılma riskini artıracağına inanıldığını belirtti.
BİLİMSEL ANALİZLER LE İLERLEYEN YENİ DÖNEM
Arkeolojik bulguların ardından gözler Leipzig’deki Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü’nde yürütülecek DNA analizlerine çevrildi. Araştırma ekibi, mezardan çıkarılan kalıntılarda veba bakterisi Yersinia pestis’in genetik izlerini arayacak. Elde edilecek bilgilerle, salgın döneminde hayatını kaybeden bireylerin kimliklerine, sağlık koşullarına ve vebanın evrimine dair daha fazla bilgi edinilmesi hedefleniyor.
Bilim insanları, kesin sonuca ulaşabilmek için bölgede daha kapsamlı kazılar yapılacağını belirtiyor. Tüm bulgu ve analizler, Avrupa tarihinin en ölümcül salgını hakkında yeni sır perdelerini aralayabilir.
Bu bulgu ile birlikte, Avrupa tarihinde Kara Veba sırasında toplu defnin nasıl gerçekleştiği ve o dönemin halkının salgına nasıl tepki verdiği, bilimsel olarak ilk kez bu kadar net şekilde gözler önüne seriliyor.