Kuş ölümlerine karşı türbin kanatlarında sıra dışı çözüm

Finlandiya'da University of Helsinki ile İngiltere'deki University of Exeter'den araştırmacılar, rüzgar türbinlerinin neden olduğu kuş çarpışmalarını azaltmak için yapılan çalışmada dikkat çekici sonuçlara ulaştı. Bilim insanları, farklı renk ve motiflerle boyanan türbin kanatlarının kuşlar üzerindeki etkisini inceledi.

Beyaz, siyah, kırmızı-beyaz şeritli ve zehirli mercan yılanlarını çağrıştıran kırmızı-sarı-siyah desenlere sahip kanatlar karşılaştırıldı. Laboratuvar ortamında özel ekranlar ve dokunmatik sistemler sayesinde kuşların tepkileri gözlendi. Bulgular, en çok kaçınılan kanat türünün yılan desenli, parlak uyarı renklerinden oluşan motifler olduğunu ortaya koydu. Buna karşılık, geleneksel olarak kullanılan beyaz kanatların ise kuşların en fazla yaklaştığı ve çarpışma riski taşıdığı tasarım olduğu belirlendi.

Araştırmacılar, bu davranışın ardında evrimsel reflekslerin yattığını belirtiyor. Doğada birçok hayvan, canlı renkli ya da belirgin desen argelerine sahip zehirli türlerden sezgisel olarak uzak duruyor. Aynı yaklaşımın rüzgar türbinlerine uyarlanmasıyla kuşların korunması hedefleniyor.

Dünyada yaygın olan beyaz kanatlı türbinlerin, kuş güvenliği açısından en riskli seçenek olduğu vurgulanırken, daha önce Norveç'te yapılan ilgili bir çalışmada türbin kanatlarından sadece birinin siyaha boyanmasının kuş çarpışmalarını yüzde 70 oranında azaltabildiği hatırlatılıyor.

Araştırmacılar, her ne kadar bu yöntemin tüm kuş ölümlerini tamamen ortadan kaldırmayacağını belirtse de, düşük maliyetli ve pratik şekilde uygulanabileceğine dikkat çekiyor. Farklı bölgelerde yapılacak saha denemeleriyle yöntemin başarısının doğrulanması halinde, rüzgar türbini tasarım standartlarının önümüzdeki yıllarda değişebileceği düşünülüyor.

Aynı zamanda, bu tür uyarıcı desenlerin enerji iletim hatları veya cam kaplı gökdelen yüzeylerinde de kullanılarak kuş çarpışmalarını azaltabileceği ifade ediliyor.