Kadıköy Rıhtım'a cami kararı: Haydarpaşa Garı'ndan bile daha yüksek

Kadıköy Rıhtım sahil hattında uzun yıllardır yeşil alan olarak kullanılan dolgu alana yapılması planlanan cami projesine ilişkin yargı sürecinde yeni bir gelişme yaşandı. Yerel mahkeme tarafından iptal edilen proje, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi’nin kararıyla yeniden hukuki geçerlilik kazandı.

YEREL MAHKEME İPTAL ETMİŞTİ

Kadıköy Belediyesi tarafından açılan dava kapsamında, 2024 yılında İstanbul 3. İdare Mahkemesi, bilirkişi raporlarını esas alarak cami projesinin iptaline karar vermişti. Mahkeme, raporlarda yer alan teknik değerlendirmeleri dikkate alarak projenin kamu yararına uygun olmadığı sonucuna varmıştı.

İSTİNAF MAHKEMESİ KARARI BOZDU

Ancak İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi, 15 Aralık 2025 tarihli kararıyla yerel mahkemenin iptal kararını bozdu. Daire, davanın reddine hükmederek cami projesinin önünü yeniden açtı.

MİMARLAR ODASI: DANIŞTAY’A GİDECEĞİZ

Kararın ardından Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi yazılı bir açıklama yaptı. Açıklamada, bölge idare mahkemesinin dava sürecinde hazırlanan bilirkişi raporlarında yer alan bilimsel ve teknik uyarıları dikkate almadığı ifade edildi.

Oda açıklamasında, bilirkişi raporlarında cami projesinin Kadıköy’e vereceği zararların açık biçimde ortaya konulduğu belirtilerek, “Cami projesinde kentin simgesi olan koy ve Haydarpaşa Garı’yla görsel ilişkinin kurulmadığı, Anadolu yakası kent siluetine etkisinin göz önünde bulundurulmadığı anlaşılmakta” ifadelerine yer verildi.

Mimarlar Odası, bölge idare mahkemesinin bilirkişi raporunda yer alan kritik değerlendirmeleri, cami yapılarının Kıyı Kanunu’ndaki yükseklik sınırından muaf tutulması gibi usule dayalı yorumlarla geçersiz kıldığını savundu. Açıklamada, mahkemenin kentin fiziksel gerçekliği, ulaşım ve altyapı sorunlarını dikkate almak yerine planların idari kesinliğini esas aldığı belirtildi.

Oda, “Bilimin ‘Burada bu ölçekte bir yapı yapılamaz’ dediği noktada, yargı ‘Plan kesinleştiyse yapı yapılabilir’ diyerek kentsel yağmanın önünü açmıştır” değerlendirmesinde bulundu. Mimarlar Odası, karara karşı Danıştay’a başvuracaklarını ve Kadıköy Rıhtım alanını savunmayı sürdüreceklerini duyurdu.

BİLİRKİŞİ RAPORLARINDAKİ CAMİ YOĞUNLUĞU

Daha önce projeyi iptal eden İstanbul 3. İdare Mahkemesi’nin dayandığı bilirkişi raporunda, proje alanının çevresinde yürüme mesafesinde çok sayıda cami bulunduğu hatırlatılmıştı. Raporda, Sultan 3. Mustafa İskele Camisi’nin 400 metre, Osman Ağa, Kethüda Çarşı ve Cafer Ağa camilerinin ise yaklaşık 500 metre mesafede yer aldığı belirtilmişti.

Buna rağmen, insan ve araç trafiğine ilişkin kapsamlı bir analiz yapılmadığı, projenin ulaşım üzerindeki etkilerinin yeterince değerlendirilmediği ifade edilmişti.

OTOPARK VE YEŞİL ALAN ÇATIŞMASI

Bilirkişi raporunda ayrıca, caminin yanında planlanan yer altı otoparkının, üzerinde tescilli ağaçların bulunduğu koruma alanıyla çakıştığına dikkat çekilmişti. Bu durumun alanın yaya odaklı kullanımından uzaklaşıp taşıt odaklı bir yapıya dönüşmesine yol açacağı değerlendirilmişti.

SİLÜET VURGUSU

Kent silueti üzerindeki etkiler de raporun öne çıkan başlıkları arasında yer aldı. Raporda, “Cami projesinde kentin simgesi olan koy ve Haydarpaşa Garı’yla görsel ilişkinin kurulmadığı, Anadolu yakası kent siluetine etkisinin göz önünde bulundurulmadığı anlaşılmakta” ifadeleri kullanıldı.