ABD anlaşma metnini gizliyor İsrail'de gerginlik artıyor: Tel Aviv yönetiminin talebi reddedildi

İsrail basınında yer alan haberlere göre, Tel Aviv yönetimi, ABD ile İran arasında imzalanacak mutabakat metninin ayrıntılarına ulaşmak istedi. Ancak Kanal 12 televizyonunun aktardığına göre ABD yönetimi, İsrail’in bu talebine olumsuz yanıt verdi.

Haberde, İsrail’in cuma günü İsviçre’de imzalanacağı açıklanan anlaşmanın kapsamını hâlâ tam olarak bilmediği belirtildi. Mutabakat metninin henüz kamuoyuna açıklanmaması da Tel Aviv’deki belirsizliği artırdı.

İsrail’i rahatsız etti

Mutabakat metni resmi olarak yayımlanmasa da basına yansıyan bazı iddialar İsrail’de tartışma yarattı. Buna göre 14 maddelik anlaşmada, İsrail ordusunun Lübnan’ın güneyinden çekilmesi, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, İran’a uygulanan yaptırımların kaldırılması ve dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması gibi başlıkların yer aldığı öne sürüldü.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da daha önce yaptığı açıklamada, anlaşmanın içeriğine ilişkin belirsizliğe dikkat çekerek, “Anlaşmanın ne olacağını hâlâ bilmiyoruz” ifadelerini kullanmıştı.

Tel Aviv mutabakatı “şok edici” buldu

İsrailli yetkililer, ABD ile İran arasında varılan mutabakatı “şok edici” olarak nitelendirdi. Tel Aviv yönetimine göre anlaşmanın özellikle Lübnan’ı kapsaması ve İsrail’in bölgedeki askeri varlığına ilişkin maddeler içermesi, İsrail’in beklentilerinin aksi yönde bir gelişme olarak değerlendirildi.

ABD-İran mutabakatının Lübnan dosyasını da içermesi, İsrail iç siyasetinde yeni bir tartışmanın kapısını araladı. Netanyahu ve İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, Lübnan’ın güneyinde işgal edilen bölgelerden çekilmeyeceklerini savunmuştu.

Trump: Biz olmasak İsrail olmazdı

ABD Başkanı Donald Trump ise G7 Zirvesi’nde İsrail’e ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Son ayrıntıların ele alındığını belirten Trump, ABD’nin İsrail için kritik bir rol oynadığını savundu.

Trump, “Biz olmasak, ABD olmasa İsrail olmazdı. Ben olmasam İsrail olmazdı çünkü hiçbir başkan benim yaptıklarımı yapmaya istekli değildi” dedi.

Netanyahu ile ilişkisini “harika” olarak niteleyen Trump, buna rağmen İsrail Başbakanı’na Lübnan konusunda daha dikkatli davranması gerektiği mesajını verdi. Trump, “Bibi ile harika ilişkim var ama artık Bibi, Lübnan konusunda daha sorumlu davranmak zorunda” ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı ayrıca, “Ben bu işe karışmasaydım İsrail çoktan havaya uçmuş olurdu” diyerek Washington’ın süreçteki rolünü öne çıkardı.

ABD-İran mutabakatında imza tarihi belli oldu

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ile İran arasında mutabakata varıldığını duyurmuştu. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de anlaşmayı doğrulayarak mutabakat zaptının 19 Haziran’da İsviçre’de imzalanacağını açıklamıştı.

ABD Başkanı Trump da İran ile yapılan anlaşmanın tamamlandığını, Hürmüz Boğazı’nın açılacağını ve ABD’nin deniz ablukasının kaldırılacağını duyurmuştu.

Anlaşmanın özellikle Hürmüz Boğazı, yaptırımlar, İran varlıkları ve Lübnan başlıklarını kapsadığı yönündeki iddialar, bölgedeki tüm aktörlerin dikkatini İsviçre’de yapılacak imza törenine çevirdi.

Gözler İsviçre’deki imza töreninde

ABD’nin İsrail’in mutabakat metnini görme talebini reddettiği iddiası, Washington-Tel Aviv hattında yeni bir gerilim başlığı olarak öne çıktı. Anlaşmanın imzalanmasıyla birlikte Hürmüz Boğazı’nın açılması, enerji piyasalarında rahatlama beklentisini artırırken; Lübnan ve İsrail’in askeri pozisyonuna ilişkin maddeler bölgesel dengeler açısından kritik önem taşıyor.