ABD ile İran arasında kritik görüşmeler başladı! Masada hangi başlıklar var?
ABD, İran, Katar ve Pakistan heyetleri İsviçre'de kritik temaslara başladı. Kırılgan ateşkesin geleceğinin ele alındığı görüşmelerde Lübnan’daki gerilim, Hürmüz Boğazı’nın kapalı tutulması, yaptırımlar ve nükleer dosya öne çıkan başlıklar arasında yer alırken, müzakerelerin gece saatlerine kadar sürmesi bekleniyor.
12punto
İsviçre'nin Bürgenstock kentinde ABD, İran, Katar ve Pakistan heyetleri arasında kritik temaslar başladı. Aylar süren çatışmaların ardından sağlanan kırılgan ateşkesin geleceğini etkileyebilecek görüşmelerde bölgesel güvenlik, enerji akışı ve ekonomik yaptırımlar masaya yatırılıyor.
ABD heyetine Başkan Yardımcısı JD Vance başkanlık ederken, İran tarafını Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf temsil ediyor. Katar ve Pakistan heyetleri ise arabulucu rolü üstleniyor.
LÜBNAN’DAKİ GELİŞMELER DE GÜNDEMDE
Toplantı öncesinde Tahran yönetimi, İsrail’in Lübnan’daki operasyonlarının devam etmesi halinde ABD ile varılan anlaşmanın uygulanmasının mümkün olmayacağını duyurdu. İranlı yetkililer, ateşkes ihlallerini görüşmelerin öncelikli başlıklarından biri olarak gündeme taşıyacaklarını bildirdi.
Washington yönetimi ise görüşmelerin ilk aşamada Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması, İran petrolüne yönelik yaptırımların hafifletilmesi ve dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması çerçevesinde planlandığını açıkladı. Ancak Lübnan’daki gerilimin yeniden yükselmesi nedeniyle ateşkes konusu da öncelikli gündem maddeleri arasına girdi.
JD Vance, temaslar öncesinde yaptığı açıklamada, "Nükleer konuda ve Lübnan'daki ateşkes konusunda ilerleme sağlamayı umuyoruz. Şu anda odaklandığımız iki temel konu bunlar" ifadelerini kullandı.
HÜRMÜZ BOĞAZI KARARI DİKKAT ÇEKTİ
Görüşmeler öncesinde İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapalı tutma yönündeki kararı dikkat çekti. Tahran yönetimi, ABD’nin İsrail üzerinde yeterli baskıyı kuramadığını ve Lübnan’daki çatışmaların sürdüğünü öne sürerek boğazın yeniden açılmasını erteledi.
Dünya petrol ticaretinin önemli bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması küresel enerji piyasalarında endişelere yol açarken, ABD Başkanı Donald Trump daha önce boğazın açılmaması halinde dünya ekonomisinin ciddi risklerle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunmuştu.
İRAN’DA MÜZAKERE SÜRECİ TARTIŞILIYOR
İsviçre’deki temaslar sürerken İran’da da müzakereler konusunda görüş ayrılıkları yaşanıyor. Muhafazakâr kesimler, ABD’nin taahhütlerini yerine getirmediğini savunarak görüşmelere tepki gösterirken, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise anlaşmanın İran açısından olumlu sonuçlar doğuracağını ifade ediyor.
Pezeşkiyan, ABD’nin temel talebinin İran’ın nükleer silah edinmemesi olduğunu belirterek, "Biz zaten nükleer silah istemediğimizi defalarca söyledik. ABD bunu yazılı hale getirmemizi istedi ve biz de imzaladık" dedi.
GÖRÜŞMELERİN GECEYE KADAR SÜRMESİ BEKLENİYOR
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, sabah saatlerinde arabulucu ülkelerle ayrı temasların gerçekleştirileceğini, öğleden sonra ise ABD, İran, Katar ve Pakistan heyetlerinin katılımıyla dörtlü oturum yapılacağını açıkladı.
İran heyeti, görüşmelerin gece saatlerine kadar devam etmesinin planlandığını, şu aşamada ise ek bir müzakere günü öngörülmediğini bildirdi.