ABD öncülüğündeki koalisyon Irak’taki askeri misyonunu 30 Eylül’de tamamlıyor

Irak’ta ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun askeri varlığına ilişkin süreçte kritik eşik 30 Eylül olarak açıklandı. Irak Silahlı Kuvvetler Komutanlığı Sözcüsü Sabah en-Numan, ABD güçleri ve koalisyon unsurlarının ülkeden çekilme sürecinin bu tarihte tamamlanacağını bildirdi.

Irak resmi haber ajansı INA’ya konuşan en-Numan, “ABD güçleri ve uluslararası koalisyon güçleri, Irak’tan çekilme sürecini bu ayın 30’unda tamamlayacak. Irak topraklarında yabancı asker veya askeri üs bulunmuyor” ifadelerini kullandı.

Irak Başbakanı ve Silahlı Kuvvetler Komutanı Ofisi Direktörü Abulemir eş-Şammari de 26 Eylül’de yaptığı açıklamada, 30 Eylül’de ABD öncülüğündeki koalisyon güçleri karargahının kapanacağını ve Irak topraklarında yabancı askeri üs bulunmadığını duyurmuştu. Şammari, ülkenin güvenlik durumunun iyi olduğunu ve Irak güçlerinin tüm ülke topraklarında kontrolü sağladığını belirtmişti.

GÜVENLİK İLİŞKİLERİ YENİ ÇERÇEVEYE TAŞINACAK

Koalisyonun askeri misyonunun sona ermesinin ardından Bağdat ile Washington arasındaki güvenlik temaslarının tamamen kesilmesi beklenmiyor. İki ülke arasındaki ilişkinin, istihbarat paylaşımı, koordinasyon ve silah programları gibi başlıklarda ikili işbirliği temelinde sürdürülmesi öngörülüyor.

Bu gelişme, ABD’nin 2003’te Saddam Hüseyin rejimini devirmek amacıyla Irak’ı işgal etmesinden sonra başlayan uzun askeri varlığın yeni bir aşamaya geçmesi anlamına geliyor. ABD, Aralık 2011’e kadar Irak’ta yaklaşık 166 bin askerle bulunmuş, daha sonra dönemin ABD Başkanı Barack Obama’nın talimatıyla askerlerini çekmişti.

Ancak IŞİD’in 10 Haziran 2014’te Irak’ta güç kazanmasının ardından, dönemin Irak Başbakanı Nuri el-Maliki’nin çağrısıyla ABD askerleri yeniden ülkeye gönderildi. ABD Dışişleri Bakanlığı’nın yayımladığı son verilere göre, 2014’te imzalanan askeri stratejik anlaşma uyarınca Irak’ta 5 bine yakın ABD askeri bulunuyordu.

IKBY’DEN HAVA SAVUNMA UYARISI

Koalisyonun çekilme takvimi, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde güvenlik endişelerini de gündeme getirdi. IKBY Peşmerge Bakanlığı, özellikle hava savunma kapasitesi konusunda kaygılarını dile getirdi. Bakanlık, ABD ile İran arasındaki son gerilim sürecinde bölgenin 1000’den fazla insansız hava aracı ve balistik füze saldırısına maruz kaldığını bildirdi.

Açıklamada, IKBY hava sahasının Irak’ın ulusal hava sahasının ayrılmaz bir parçası olduğu vurgulanarak, bu alanın korunmasının federal hükümetin anayasal sorumluluğunda bulunduğu kaydedildi.

IKBY Başbakanı Mesrur Barzani de ABD güçlerinin çekilmesinin bölgeyi savunmasız bırakabileceği uyarısında bulundu. Barzani, Irak’ın kuzeyindeki hava savunma sistemlerinin yetersizliğine dikkati çekerek, ABD’nin 2011’deki çekilmesinin ardından oluşan güvenlik boşluğunun IŞİD’in yükselişine zemin hazırladığını hatırlattı.

ABD’nin Irak’ta bilinen askeri varlığı, başkent Bağdat’taki Uluslararası Bağdat Havalimanı’nda yer alan Victory Askeri Üssü ve Taci’deki eğitim üssünün yanı sıra Enbar’daki Habaniyye ve Aynü’l Esed üslerini de kapsıyordu. Amerikan askerleri ayrıca Salahaddin’deki Beled Hava Üssü, Kerkük’teki K1 Askeri Üssü, Musul’daki üsler ve Kayarra Askeri Üssü’nde bulundu.

Erbil’deki Harir Hava Üssü ile Uluslararası Erbil Havalimanı da ABD güçlerinin kullandığı noktalar arasında yer aldı. Washington yönetimi, 2015’ten bu yana kontrolünde tuttuğu Harir Hava Üssü’nün pistini genişleterek tesisi aktif biçimde kullanmıştı.

30 Eylül itibarıyla koalisyonun Irak’taki karargah ve üs düzeninin kapanmasıyla, ülkedeki yabancı askeri varlığın yerini Irak güçlerinin sorumluluğuna ve Bağdat-Washington hattındaki ikili güvenlik işbirliğine bırakması bekleniyor.