ABD’nin İran operasyonlarında asker kayıpları tartışması

ABD’nin İran’a yönelik askeri operasyonları sürerken, savaş sırasında hayatını kaybeden Amerikan askerlerinin sayısına ilişkin yeni iddialar Washington’da tartışma yarattı. Washington Post’un konuya yakın altı ABD’li kaynağa dayandırdığı haberine göre, çatışmaların başladığı 28 Şubat’tan bu yana Orta Doğu’daki çeşitli üslerde görev yapan en az 22 ABD askeri yaşamını yitirdi.

Bu sayı, Pentagon’un kamuoyuna açık Savunma Zayiat Analiz Sistemi’nde (DCAS) yer alan 18 ölüm kaydından dört fazla. Haberde konuşan kaynaklardan biri ise toplam can kaybının 23 olduğunu savundu. Ancak aynı kaynak, kamuoyuna açıklanmayan ölümlerin tamamının doğrudan çatışmalarla bağlantılı olmayabileceğini belirtti.

RESMİ KAYITLARDAKİ FARK DİKKAT ÇEKTİ

Pentagon’un resmi veritabanında cuma günü itibarıyla İran savaşı ve bölgedeki operasyonlarla bağlantılı 18 ölüm kaydı bulunduğu bildirildi. Bu ölümlerin 14’ünün “Epik Öfke Operasyonu” başlığı altında, dördünün ise temmuz ayında yürürlükte olan ve daha sonra sona eren ateşkes dönemine denk gelen “Deniz Aşırı Operasyonlar” kategorisinde listelendiği aktarıldı.

Haberde, yaz aylarında dört askerin adının resmi listeden geçici olarak çıkarıldığı, daha sonra yönetimin çatışmalara ilişkin sınıflandırmayı yeniden düzenlediği öne sürüldü. Pentagon’un ayrıca şubattan bu yana İran savaşıyla doğrudan bağlantılı olmayan görevlerde Orta Doğu’da iki ABD askerinin öldüğünü açıkladığı, ancak bu ölümlerin isim bazında DCAS kayıtlarında yer almadığı belirtildi.

Kamuoyuna açıklanan kayıplar arasında Çavuş Devin Seibel ve Binbaşı Sorffly Davius da bulunuyor. Seibel’in 31 Mayıs’ta Irak’ın Erbil kentinde meydana gelen eğitim kazasında, Davius’un ise 6 Mart’ta Kuveyt’te yaşanan tıbbi acil durum sonucu hayatını kaybettiği açıklandı.

HEGSETH’TEN HABERE SERT TEPKİ

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Washington Post’un haberine sosyal medya hesabından sert sözlerle tepki gösterdi. Hegseth, haberi paylaşarak, “Bu iğrenç ve asılsız. Tamamen yalan. Washington Post gazetesine yazıklar olsun. İran devlet medyasından bile beterler” ifadelerini kullandı. Pentagon ise asker kayıplarına ilişkin yöneltilen sorulara doğrudan yanıt vermedi.

İddialara göre savaşın bilançosu yalnızca can kayıplarıyla sınırlı değil. Çatışmaların başlamasından bu yana 820’den fazla ABD askerinin yaralandığı, yaralanmaların önemli bölümünün İran tarafından ABD üslerine düzenlenen karşı saldırılar sırasında meydana geldiği bildirildi. Çok sayıda askerde travmatik beyin hasarı tespit edildiği de aktarıldı.

Askeri kayıplara ilişkin sınıflandırmalar, hayatını kaybeden personelin ailelerine sağlanacak tazminat ve diğer haklar açısından da önem taşıyor. Bu nedenle resmi kayıtlarla kaynakların dile getirdiği rakamlar arasındaki fark, yalnızca siyasi değil, idari ve hukuki sonuçlar doğurabilecek bir başlık olarak değerlendiriliyor.

Savaşın maliyetinin de arttığı belirtiliyor. CENTCOM belgelerine göre operasyonların maliyeti eylül ayının başı itibarıyla 43,6 milyar dolara ulaştı. Basra Körfezi’ndeki bazı ABD üslerinin zarar gördüğü, Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmelerin ise küresel enerji piyasaları üzerinde baskı yarattığı ifade edildi.

Kongre’de de Pentagon’un operasyonlara ve askeri kayıplara ilişkin bildirim süreçleri gündeme taşındı. Yedi Cumhuriyetçi milletvekilinin Demokratlara katılarak savaşı durdurmaya yönelik sembolik bir tasarıya destek verdiği, Temsilciler Meclisi’ndeki 12 gazi Demokrat milletvekilinin ise askeri kayıp verilerinin değiştirilmesini veya manipüle edilmesini önlemeye dönük bir yasa tasarısı üzerinde çalıştığı aktarıldı.

Resmi kayıtlardaki 18 ölüm ile kaynakların dile getirdiği 22 ila 23 kişilik kayıp sayısı arasındaki fark, ABD’nin İran operasyonlarındaki şeffaflık tartışmasını büyüttü. Buna karşın kamuoyuna açıklanmayan kayıpların hangilerinin doğrudan çatışmalarla bağlantılı olduğu konusunda henüz netleşmiş bir tablo bulunmuyor.