Afganistan'da sakalını kesenler gözaltına alınıyor

Afganistan’da iktidarı elinde bulunduran Taliban, sakal uzunluğuna ilişkin uygulamalarını sertleştirdi. NTV'nin AFP'den aktardığına göre, erkeklerin sakallarını “çok kısa” kestikleri gerekçesiyle berberler hakkında işlem yapılabileceği belirtilirken, birçok esnaf gözaltı korkusuyla çalıştığını söylüyor.

Geçtiğimiz ay İyiliği Yayma ve Kötülüğü Önleme Bakanlığı, sakalın en az bir yumruk uzunluğunda olmasını bağlayıcı kural haline getirdi. Bakan Halid Hanafi, hükümetin “milleti şeriata uygun bir görünüme yönlendirme sorumluluğu” olduğunu ifade etti.

Bakanlığa bağlı ekipler, kuralların uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmek amacıyla şehirlerde düzenli devriyeler gerçekleştiriyor.

“KORKU GÜNLÜK HAYATIN PARÇASI”

Güneydoğudaki Gazni vilayetinde yaşayan 30 yaşındaki bir berber, çalışanlarından birinin Batı tarzı bir saç kesimi yapmasının ardından üç gece gözaltında tutulduğunu anlattı.

“Önce soğuk bir salonda tutulduk. Serbest bırakılmam için ısrar edince beni soğuk bir konteynere naklettiler.” diyen berber, herhangi bir suçlama yöneltilmeden salıverildiğini söyledi. Ancak devriyeler sırasında müşterileriyle birlikte dükkân içinde saklandıklarını da ekledi.

“Kimse tartışamaz ya da soru soramaz. Herkes onlardan korkuyor.” ifadesini kullanan berber, bazı durumlarda müşterilerle birlikte gözaltına alındıklarını belirtti.

Bir Birleşmiş Milletler raporuna göre, geçen yıl Kunar vilayetinde üç berber, kurallara uymadıkları gerekçesiyle üç ila beş ay arasında hapis cezasına çarptırıldı.

SAKAL TIRAŞI “BÜYÜK GÜNAH” İLAN EDİLDİ

Denetimlerin yoğunlaşmasıyla birlikte Dini İşler Bakanlığı da yeni ve daha sert talimatlar yayımladı. Kasım ayında imamlar için hazırlanan sekiz sayfalık rehberde, hutbelerde sakal tıraşının “büyük günah” olarak tanımlanması istendi.

Bakanlık ayrıca sakal tıraşı olan erkeklerin “kadınlara benzemeye çalıştığını” ileri sürdü.

TALİMATLAR KAMPÜSLERE TAŞINDI

Uygulamalar, kadın öğrencilerin eğitimden uzaklaştırıldığı ve yalnızca erkeklerin bulunduğu üniversitelere de yansıdı.

Kabil Üniversitesi’nde öğrenim gören 22 yaşındaki bir öğrenci, öğretim görevlilerinin “sakal ve baş örtüsünü de içeren uygun İslami görünüme sahip olmayanların notlarının düşürüleceği” yönünde uyarı yaptığını aktardı.

“BU KİŞİSEL BİR MESELE”

Başkent Kabil’de 25 yaşındaki bir berber, gençlerin kısa sakal tercih etmesine rağmen artan kısıtlamalarla karşılaştıklarını dile getirdi.

“Berberler özel işletmeler. Sakal ve saç kişisel bir mesele. İnsanlar istedikleri gibi kestirebilmeli.” diyen berberin bu sözlerine Bakan Hanafi karşı çıktı.

Hanafi, erkeklere “şeriata uygun şekilde sakal uzatmalarını söylemenin” kişisel alan ihlali olarak görülemeyeceğini savundu.

GEÇİM KAYGISI BÜYÜYOR

Afganistan’da toplumun büyük kısmı dindar Müslümanlardan oluşsa da, Taliban’ın 2021’de yeniden yönetimi ele geçirmesinden önce özellikle büyük şehirlerde dış görünüş konusunda daha esnek bir ortam bulunuyordu.

Kabil’deki 25 yaşındaki berber, yakın tıraşı tercih eden müşteri sayısının ciddi biçimde azaldığını ve kazançlarının düştüğünü belirtti. “Örneğin memurlar haftada birkaç kez saçlarını yaptırırdı. Şimdi çoğu sakal bıraktı, bir ay boyunca gelmeyenler var.” dedi.

“İSLAMİ SAÇ, İNGİLİZ SAÇI DEĞİL”

Başkentte 50 yaşındaki başka bir berber ise ahlak devriyelerinin dükkânlarını neredeyse her gün denetlediğini anlattı.

Yakın zamanda yaşanan bir olayda bir görevlinin dükkâna girerek, “Saçı neden böyle kestin?” diye sorduğunu aktaran berber, “Çocuğun küçük olduğunu anlatmaya çalıştık. Ama ‘Hayır, İslami saç yapın, İngiliz saçı değil’ dedi.” sözleriyle durumu özetledi.