Avrupa’da savunma tesislerinde sabotaj iddiası

Batılı istihbarat kaynakları, Rusya’nın NATO’nun doğrudan karşılık mekanizmasını tetiklemeyecek düzeyde kalan örtülü sabotaj eylemleriyle Avrupa’daki savunma sanayii tesislerini hedef aldığı iddiasını gündeme taşıdı. İddialara göre son haftalarda Ukrayna’ya askeri ekipman ve mühimmat sağlayan bazı fabrikalarda çıkan yangın ve patlamalar, Kiev’e desteği zayıflatmayı amaçlayan daha geniş bir “hibrit savaş” stratejisinin parçası.

İngiliz basınında yer alan haberlere göre, şüpheli olaylar NATO’nun ortak savunma maddesi olan 5. Madde’nin devreye gireceği eşiğin altında tutuluyor. Bu nedenle saldırılar doğrudan Rusya ile ilişkilendirilemese de Avrupa’daki güvenlik ve istihbarat kurumları alarm durumuna geçti.

SAVUNMA FABRİKALARINDA ŞÜPHELİ YANGINLAR

Son olaylardan biri Estonya’nın başkenti Tallinn’de yaşandı. Ukrayna ordusuna insansız kara araçları tedarik eden Milrem Robotics’e ait bir binada 15 Ağustos’ta yangın çıktı. Estonya Başbakanı Kristen Michal, olayın sabotaj olup olmadığının ve Rusya bağlantısının araştırıldığını açıkladı.

Letonya makamları ise aynı olayla bağlantılı olarak “başka bir devlete karşı faaliyet gösteren yabancı bir devlete yardım sağlama” şüphesiyle üç Letonya vatandaşını gözaltına aldı.

Benzer şüpheli olaylar Avrupa’nın farklı noktalarında da kayda geçti. Bulgaristan’da Ukrayna için 155 mm topçu mühimmatı üreten özel silah şirketi EMCO’ya ait tesiste 10 Ağustos’ta park halindeki bir kamyonda çıkan yangının ardından patlama meydana geldi. Üç gün sonra İtalya’da, Roma yakınlarındaki Colleferro’da bulunan KNDS Ammo Italy mühimmat fabrikasının barut işleme bölümünde yangın ve patlama yaşandı.

Yılın önceki aylarında Çekya’da drone üreten bir tesiste çıkan yangın sonrası dört şüpheli gözaltına alınırken, Litvanya’da radyo dalgası tarayıcıları üreten bir fabrikayı yakma girişimiyle bağlantılı olarak altı kişi tutuklandı.

YEREL AĞLAR VE KRİPTO ÖDEME İDDİASI

İstihbarat değerlendirmelerinde, Rus askeri istihbarat teşkilatı GRU’nun doğrudan sahaya ajan göndermek yerine Telegram gibi uygulamalar üzerinden yerel suç ağlarıyla temas kurduğu öne sürülüyor. İddiaya göre görevler aracılar üzerinden dağıtılıyor, ödemeler kripto para ile yapılıyor ve eylemlere katılan bazı kişilerin Rusya adına çalıştıklarını bilmediği değerlendiriliyor.

Letonya Devlet Güvenlik Hizmeti Başkanı Normunds Mezviets, GRU mensuplarının operasyonel risk almaktan kaçındığını belirterek, “Deneyimlerimize göre, GRU subaylarının ülkemize fiziksel olarak seyahat ettiğini görmüyoruz. Hayır, güvenli olan Rusya’da kalıyorlar” dedi.

NATO kanadında ise bu tür eylemlerin ittifak içinde görüş ayrılığı yaratmayı hedeflediği değerlendiriliyor. Polonya ve Baltık ülkeleri Moskova’ya karşı daha sert bir tutum isterken, bazı Batı Avrupa ülkelerinin gerilimi tırmandırmamak için Rusya’yı doğrudan suçlama konusunda daha temkinli davrandığı belirtiliyor.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, şüpheli sabotaj girişimlerini “tehlikeli ve sorumsuzca” olarak nitelendirerek ittifakın yanıtının “açık, hızlı ve kararlı” olması gerektiğini vurguladı. NATO’dan yapılan açıklamada da hibrit eylemlere karşı dayanıklılığın artırılacağı ve müttefiklere yönelik kötü niyetli faaliyetlerin izlenmeye devam edileceği bildirildi.