Çekya Başbakanı Babis, NATO savunma harcamalarında artışı reddetti

Çekya Başbakanı Andrej Babis, NATO üyesi ülkelerin savunma bütçesi harcamalarını yükseltmesine yönelik planlarında ülkesinin tutumuna ilişkin yeni açıklamalarda bulundu. Babis, Çekya merkezli haber sitesi Denik.cz’ye verdiği çevrim içi röportajda, hükümetin NATO anlaşması çerçevesinde belirlenen gayrisafi yurtiçi hasılanın (GSYH) yüzde 3,5’i oranındaki temel savunma harcaması hedefine ilerleyip ilerlemediğine ilişkin bir soruya, "Kesinlikle hayır" yanıtını verdi. Hükümetinin daha yüksek savunma bütçesi seviyelerine ulaşma yönünde bir yol haritası izlemediğini söyleyen Babis, "Önceliğimiz vatandaşlarımızın sağlığıdır, uzun ve sağlıklı bir yaşam sürmelerini sağlamaktır" ifadelerini kullandı.

Eski Çekya Başbakanı Petr Fiala ise Babis’in açıklamalarını eleştirerek, güvenlik başlıklarının hükümetin öncelikli gündem maddesi olması gerektiğini savundu.

"Plan askeri modernizasyon projelerini olumsuz etkilemeyecek"

Çekya Savunma Bakanı Jaromir Zuna da dün yaptığı açıklamada, yeni Babis hükümetinin 2026 yılı bütçesi planı kapsamında savunma harcamalarının GSYH’nin yüzde 2,1’i seviyesine çekilmesinin öngörüldüğüne değinerek, bu oranın önceki merkez sağ koalisyon hükümetinin planladığı yüzde 2,35’lik seviyenin altında kaldığını hatırlattı. Zuna, söz konusu planın ordunun modernizasyon projelerini olumsuz etkilemeyeceğini ifade etti.

Babis, "NATO anlaşması gerçekçi değil" demişti

Babis ayrıca, geçtiğimiz yıl düzenlenen seçimler öncesinde yaptığı açıklamada, NATO’nun savunma harcamalarının kademeli olarak GYSH yüzde 5’ine çıkarılmasına yönelik anlaşmasını "gerçekçi değil" şeklinde nitelendirmişti.

Babis hükümeti Almanya’nın da finansal destek sağladığı, Çekya öncülüğünde Ukrayna’ya topçu mühimmatı tedarik edilmesine yönelik yürürlükte olan bir mekanizmayı devam ettirme kararı almış, ancak programa Çekya tarafından sağlanan finansmanı durdurmuştu.

Babis’in Memnuniyetsiz Vatandaşlar Hareketi (ANO) partisi önderliğinde geçtiğimiz Aralık ayında görevi devralan hükümetin revize edilmiş 2026 bütçe planını parlamentodan geçirmeye çalışıyor. Ancak hükümet, savunma harcamalarının düşürülmesi nedeniyle kamuoyunda ve muhalefet cephesinde sıklıkla eleştirilerle karşı karşıya kalıyor.

Ukrayna’yı sıkı bir şekilde destekleyen eski Başbakan Fiala hükümetinin, 2030 yılına kadar savunma harcamalarını GSYH’nin yüzde 3’ü seviyesine çıkarmayı hedeflediği biliniyordu.