Çin, ABD'nin ticari kısıtlamalarına karşı misilleme kararı aldı
Pekin yönetimi, Amerika Birleşik Devletleri’nin Çinli dron ve şirketlere yönelik yaptırım ve yasaklamalarına sert ekonomik karşılıklar vererek, ABD şirketlerine yönelik yeni kısıtlamalar getirdi.
12punto
Çin ve ABD arasında son aylarda artan ticari ve teknolojik çekişme yeni bir dönemece girdi. Çin hükümeti, ABD’nin Çin menşeli dronlara ithalat yasağı ve 43 Çinli şirketi kara listeye dahil etmesine, kapsamlı misilleme önlemleriyle yanıt verdi. Bu kapsamda, altı Amerikan kuruluşuna yaptırım uygulanırken ABD merkezli sertifikasyon firmalarının Çin pazarındaki rolü sınırlandırıldı ve ihracat denetimleri sıkılaştırıldı.
Pekin’in aldığı tedbirler çerçevesinde, başta Applied DNA Sciences Inc. ve Human Rights in China olmak üzere altı ABD şirketi ve kuruluşunun Çin’de ticari faaliyette bulunması ve yerel kuruluşlarla iş yapması yasaklandı. Compliance Testing LLC adlı firmanın ise Çin’in egemenliği ve güvenliği aleyhine faaliyetlerde bulunduğu gerekçesiyle ülkedeki tüm faaliyetleri askıya alındı.
Çin Ticaret Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, son adımların ABD’nin uygulamaya koyduğu yeni yaptırım kararlarına yanıt olduğu vurgulandı ve şu ifadelere yer verildi: "Çin'in gerekli karşı tedbirleri almaktan başka seçeneği kalmamıştır." Bakanlık ayrıca ABD’yi bu tür kısıtlamaları kaldırmaya ve ilişkileri daha fazla germemeye çağırdı; aksi takdirde yeni önlemlerin gündeme gelebileceği belirtildi.
Son gelişmeler, iki ülke lideri arasında daha önce mutabakata varılan uzlaşma atmosferini gölgeledi. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile ABD Başkanı Donald Trump’ın en son gerçekleştirdikleri görüşmenin ardından ilişkilerdeki yumuşama beklentileri artmıştı. Ancak Eylül ayında Şi’nin ABD’ye planlanan ziyareti öncesi ticaret savaşı tekrar alevlendi.
ABD tarafı, Çin’e yönelik batarya geri dönüşümünden elde edilen “siyah kütle” ve savunma sanayisinde kullanılan tungsten hurdasının ihracatına geçici yasak getirdi. Ulusal güvenlik endişelerine vurgu yapan ABD yönetimi, kritik metallerin tedarikinde Çin’e olan bağımlılığın azaltılması için yeni önlemler geliştirdi. Geçen hafta ABD Başkanı Donald Trump, bazı metallerde yaşanan tedarik sıkıntısının ulusal risk oluşturduğunu belirterek Ticaret Bakanlığı’na ek önlemler hazırlanması talimatı verdi.
Çin ise buna karşılık özellikle askeri ve sivil amaçlarla kullanılan insansız hava araçlarının ihracatında olay bazlı inceleme ve onay zorunluluğu getirdi. ABD’ye yönelik insansız hava aracı ihracatının bundan böyle daha sıkı denetimden geçeceği bildirildi. Ayrıca, ithal edilen yazıcı yazılımları ve büro ekipmanlarının da ulusal güvenlik açısından değerlendirmeye tabi tutulduğu kaydedildi.
Elektronik ürünlerin güvenlik standartlarının belirlendiği Çin Zorunlu Sertifikasyonu (CCC) sürecinde ise önemli bir değişiklik yapıldı. Artık ABD merkezli denetim şirketleri, Çinli firmalar için fabrika denetimi gerçekleştiremeyecek; bu da ABD’li üreticilerin sertifikasyon süreçlerinde Çin dışı kuruluşlarla çalışmasını gerektirecek.
Bu karşılıklı adımlar, hem ticari dengeleri hem de iki ülke arasındaki siyasi atmosferi doğrudan etkilerken, ABD Federal İletişim Komisyonu’nun geçtiğimiz hafta Çin menşeli insansı robot ve güç dönüştürücü ithalatına yönelik yeni yasakları da açıkladığı biliniyor.
Sonuç olarak, Pekin ve Washington arasındaki ticaret ve teknoloji çekişmesi yeni yaptırım hamleleriyle tırmanmaya devam ediyor; uzmanlar ise bu gerginliğin küresel tedarik zincirleri ve pazarlar üzerinde derin etkiler yaratabileceğini öngörüyor.