Çin'den arabuluculuk adımı

Son dönemde ABD ve İsrail’in saldırılarına karşı İran’ın Amerika üslerinin bulunduğu ülkeleri hedef alan hamlelerine yönelik bölgedeki tansiyonun tırmanması, uluslararası kamuoyunda endişe yaratıyor. Bu ortamda Çin, Orta Doğu’da barışı teşvik etmek amacıyla yeni bir arabuluculuk girişimi başlatmak için harekete geçti.

PEKİN DİPLOMASİSİ DEVREDE

Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal Bin Ferhan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Dışişleri Bakanı Abdullah Bin Zayid Al Nahyan ile gerçekleştirdiği telefon görüşmelerinde, bölgedeki krizden endişe duyduklarını belirtti. Görüşmelerde Vang, Çin’in çatışmanın yayılmasını istemediğini ve bu amaçla Orta Doğu’ya özel temsilci göndermek üzere hazırlıklar yaptığını söyledi.

Vang Yi, her türlü ayrım gözetmeyen güç kullanımını kınadıklarını ve özellikle sivilleri ya da askeri olmayan hedefleri hedef alan saldırılara karşı olduklarını vurguladı. Çinli bakan, Suudi Arabistan’ın kriz karşısında sergilediği temkinli tavrı ve diplomasiye olan bağlılığını takdirle karşıladıklarını ifade etti. “Bölgedeki ülkeler arasındaki uzlaşının kolay elde edilmediğine inanıyoruz. Bu değerli gelişmeyi korumalı ve ileriye taşımalıyız,” dedi.

KÖRFEZ ÜLKELERİNİN BARIŞ ÇABALARINA DESTEK

Çin’in, BAE Dışişleri Bakanı ile gerçekleştirdiği görüşmelerde de enerji altyapısının ve sivil hayatın korunması gerektiğinin altı çizildi. Vang, “Sivilleri korumak bizim için kırmızı çizgidir. Ekonomi, ulaşım ve enerji hatlarının güvenliği, askeri olmayan hedeflere yönelik saldırılardan uzak tutulmalıdır,” mesajını verdi.

Ayrıca Vang, BAE’nin çatışma öncesinde bölgesel barışın sağlanması için gösterdiği çabaya övgüde bulundu. Yakın zamanda gerçekleştirilen Körfez İşbirliği Konseyi toplantısında öne çıkan diyaloğun öneminin altı çizilirken, Çin’in diplomatik çözüm taraftarı olduğu ve bu yöndeki tüm çabaları destekleyerek Orta Doğu Özel Temsilcisi’ni arabuluculuk için göndereceği belirtildi.

ÇİN’İN BÖLGEDEKİ ARABULUCULUK GEÇMİŞİ

Çin daha önce, İran ile Suudi Arabistan arasındaki ilişkilerin normalleşmesinde de aktif rol oynamış, taraflar Pekin’de yürütülen görüşmelerin ardından yeniden diplomatik bağlarını canlandırmıştı. Bu süreçte iki ülke büyükelçiliklerini tekrar açmış ve üst düzey ziyaret planları yapılmıştı. Ancak İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, planlanan Suudi Arabistan ziyareti öncesinde helikopter kazasında yaşamını yitirmişti.

28 Şubat’ta İsrail ve ABD’nin, Tahran’a yönelik başlattığı askeri operasyon sonucu bölgede tansiyon daha da yükseldi. İran buna karşılık olarak ABD üslerinin bulunduğu Katar, BAE ve Bahreyn gibi ülkelere yönelik saldırılara girişti. Yaşanan çatışmalarda İran’dan üst düzey isimlerin hayatını kaybettiği, ayrıca İran Sağlık Bakanlığı’na göre ABD-İsrail saldırılarında toplamda 926 kişinin yaşamını yitirdiği bildirildi.

Çin yönetimi, askeri yöntemlerle çözüme ulaşmanın mümkün olmadığını savunarak, tüm taraflara en kısa sürede diyaloğa dönülmesi ve müzakere masasına oturulması çağrısı yaptı.