Gazze barış anlaşmasında yeni aşama: Hamas silah bırakmayı kabul etti, İsrail plana şüpheyle yaklaşıyor

Hamas, Gazze Şeridi'nde silah bırakmasını öngören aşamalı silahsızlanma planını kabul ettiğini duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump tarafından "kalıcı barış ve güvenliğe doğru atılmış tarihi bir adım" olarak değerlendirilen karar, Filistinli gruplar arasında sağlanan ulusal uzlaşıyla destekleniyor. Ancak İsrail cephesi, Hamas'ın bu taahhüdüne büyük bir şüpheyle yaklaşıyor ve silahsızlanma fiilen gerçekleşene kadar askerlerini Gazze'den çekmeyeceğini vurguluyor.

SİLAHSIZLANMA PLANI NELER İÇERİYOR?

ABD öncülüğündeki Barış Kurulu tarafından hazırlanan 15 maddelik yol haritası ve ek belgelere göre, Hamas'ın ağır silahları, askeri üretim tesisleri, silah depoları ve tünellerinin envanteri çıkarılacak. Bu teçhizatlar güvenli alanlarda muhafaza edilecek. Süreç, bağımsız teknokratlardan oluşan Filistin Ulusal Komitesi ve bölgeye konuşlandırılacak Uluslararası İstikrar Gücü tarafından denetlenecek.

Planın uygulanması için 14 gün içinde kademeli bir takvim oluşturulması öngörülüyor. Hamas, silah bırakma adımının İsrail'in saldırılarını tamamen durdurmasına ve askerlerini Gazze'den çekmesine bağlı olduğunun altını çiziyor. Ayrıca, elde kalan kişisel silahların da yeni kurulacak Filistin polis teşkilatına devredilmesi planlanıyor.

İSRAİL'İN ŞÜPHELERİ VE 'SARI HAT' KRİZİ

İsrail hükümeti, Hamas'ın kontrolü devretme niyetine temkinli yaklaşıyor. Aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, planı İsrail açısından "kabul edilemez" olarak nitelendirdi. İsrailli yetkililer, tam silahsızlanma sağlanmadan, İsrail'in kontrol ettiği bölgenin sınırını belirleyen "Sarı Hat"tan geri çekilmenin söz konusu olmayacağını belirtiyor.

Mevcut durumda İsrail, Sarı Hat'tı batıya doğru genişleterek Gazze Şeridi'nin yüzde 60'ından fazlasını kontrol altında tutuyor. Anlaşma metninde ise İsrail güçlerinin, planın onaylanmasının ardından 24 saat içinde uzlaşılan sınırlara çekilmesi gerektiği ifade ediliyor.

KAMU ÇALIŞANLARI VE YENİ YÖNETİM

Hamas, bu ayın başlarında Gazze'deki hükümetini feshederek yönetimi Ulusal Komite'ye devretmeye hazırlandığını açıklamıştı. Müzakerelerde öne çıkan bir diğer konu ise savaştan önce istihdam edilen on binlerce kamu çalışanının durumu oldu. Plan, polis, sağlık ve eğitim çalışanlarından oluşan bu personelin haklarının korunmasını ve adil bir muamele görmesini güvence altına alıyor.

GAZZE'DE İNSANİ KRİZ DERİNLEŞİYOR

Siyasi arenadaki bu gelişmelere rağmen, Gazze'de yaşayan iki milyondan fazla Filistinli için günlük yaşam son derece zorlu koşullar altında devam ediyor. Yıllardır süregelen başarısız ateşkes denemeleri, halk arasında yeni anlaşmalara karşı derin bir güvensizlik yaratmış durumda.

İsrail'in toprak bariyerleri inşa etmeye devam etmesi ve kontrol alanını genişletmesi, sivillerin giderek daha dar bir alana sıkışmasına neden oluyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, Ekim 2023'ten bu yana bölgede yaklaşık 60 milyon ton enkaz birikti. Gazze Sağlık Bakanlığı, son ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana İsrail saldırılarında bini aşkın Filistinlinin hayatını kaybettiğini bildiriyor.