Guardian gazetesinden iddia: İsrail hükümeti yapay zeka sohbet botlarını etkilemek için paravan düşünce kuruluşu kullandı

The Guardian’ın yayımladığı araştırma, İsrail hükümetinin yapay zeka sohbet botlarının yanıtlarını etkilemeye dönük geniş kapsamlı bir etki kampanyasında paravan bir düşünce kuruluşundan yararlandığını ortaya koydu. Habere göre “Hanover Institute for Public Policy” adıyla kurulan internet sitesi, İsrail’in Gazze ve Filistin politikalarına yönelik eleştirileri akademik rapor görünümü altında yanıtlayan içerikler yayımladı.

Araştırmada, söz konusu yapının gerçek bir kurum gibi sunulmasına karşın herhangi bir ülkede tüzel kişiliğinin, resmi adresinin ya da bilinen bir çalışan kadrosunun bulunmadığı belirtildi. Sitede yayımlanan raporların yazarlarına ilişkin kimlik bilgilerine de yer verilmedi.

ABD Adalet Bakanlığı kayıtları, New York merkezli medya prodüksiyon şirketi Piro Inc’in, Hanover Institute sitesini İsrail hükümeti adına yürütülen faaliyetler arasında bildirdiğini gösterdi. Bu bildirim, 1938 tarihli Yabancı Ajanlar Kayıt Yasası (FARA) kapsamında yapıldı.

DOKUZ GÜNDE 560 BİNİ AŞKIN KELİME

Guardian’ın incelemesine göre site, 6-14 Ağustos arasında ortalama 4 bin 500 kelimelik 124 rapor yayımladı. Dokuz günlük dönemde toplam üretim 560 bini aşarken, 12 ve 13 Ağustos tarihlerinde yaklaşık 354 bin kelimelik 73 rapor sisteme yüklendi.

Başlıkların büyük bölümü, kullanıcıların yapay zeka botlarına sorabileceği sorgulara benzer biçimde hazırlandı. “Antisiyonizm antisemitizm midir?”, “İsrail, Filistinlileri topraklarından sürdü mü?” ve “İsrail, Gazze’de soykırım mı yapıyor?” gibi başlıklar bunlar arasında yer aldı.

Metinlerde Dünya Bankası, Birleşmiş Milletler kurumları, Uluslararası Af Örgütü, Filistin Merkezi İstatistik Bürosu ve Soykırım Sözleşmesi gibi kurum ve belgelere yoğun atıf yapıldığı aktarıldı. Bu yöntemle içeriklere akademik güvenilirlik görünümü kazandırıldığı değerlendirildi.

Quincy Institute araştırmacısı Nick Cleveland-Stout, sitenin dışarıdan bakıldığında profesyonel bir akademik kurum izlenimi verdiğini belirterek, “Tasarım, logolar ve diğer unsurlar iyi görünüyor. Fakat metinleri okudukça içeriklerin önemli bir bölümünün anlamlı olmadığını fark ediyorsunuz” dedi.

HEDEFİN YAPAY ZEKA KAYNAKLARI OLDUĞU BELİRTİLDİ

Araştırmaya göre Hanover Institute’un kaynak kodlarında, yapay zeka tarayıcılarına içerik haritası sunan “llms.txt” dosyası yer aldı. Bu yapının, internet sitelerinin ChatGPT, Perplexity, Claude ve Gemini gibi sistemler tarafından kaynak gösterilmesini kolaylaştırmayı amaçlayan Res platformuyla bağlantılı olduğu belirtildi.

Res’in kurucusu Hai Tran’ın, Piro’nun Adalet Bakanlığı kayıtlarında “dijital stratejist” ve alt yüklenici olarak yer aldığı aktarıldı. Cleveland-Stout’a göre operasyonun asıl hedefi yalnızca sohbet botlarının anlık yanıtlarında kaynak gösterilmek değil, bu anlatıların gelecekte yapay zeka modellerinin eğitim verilerine girmesini sağlamak.

FARA kayıtlarına göre Piro, İsrail hükümeti adına yürütülen faaliyetler kapsamında toplam 1 milyon dolarlık iki ayrı iş emri aldı. Aynı ağda yer alan Piro ve Clock Tower X’in, Frankfurt merkezli Havas Media Germany’nin alt yüklenicisi olarak çalıştığı bildirildi.

ABD resmi kayıtlarında, Havas Media’nın Ekim 2025-Mart 2026 döneminde Clock Tower X ve Targeted Communications Global şirketlerine yaklaşık 24,9 milyon dolar aktardığı görüldü. Havas ile bir Amerikan şirketi arasındaki sözleşmede “GPT konuşmalarında çerçeveleme sonuçları üretmek için internet siteleri ve içeriklerin devreye alınması” ifadesinin yer aldığı kaydedildi.

Haberde, İsrail hükümetinin resmi reklam ajansı LaPam’ın Havas iştiraklerine ihalesiz yüksek bütçeli projeler verdiği, Mart 2023’te yurt dışı medya faaliyetleri için 58,3 milyon dolarlık sözleşme imzalandığı da aktarıldı. Guardian, Piro, Havas Media ve LaPam’a iddiaları sorduğunu ancak yayım tarihine kadar yanıt alamadığını bildirdi.

İsrail Dışişleri Bakanlığı ise ABD’de herhangi bir etki operasyonu yürütülmediğini savundu. Piro’nun kurucu ortağı Daniel Rosenberg, şirketin İsrail hakkındaki dezenformasyonla doğrulanabilir veriler üzerinden mücadele etmekle görevlendirildiğini ileri sürdü.

Kampanyaların etkisi İsrail içinde de tartışma konusu oldu. Ynet’e konuşan bir İsrailli yetkili, “Hükümet çok para ödedi ancak durum daha da kötüleşti” değerlendirmesini yaptı. Buna karşın İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar’ın uluslararası kamu diplomasisi faaliyetleri için 181,6 milyon dolar bütçe ayırdığı, 2026 ve 2027 için de 666,3 milyon dolarlık ek kaynak tahsis ettiği belirtildi.