Güvenlik uyarılarına rağmen binlerce Hasidik Yahudi Roş Haşanah için Uman’a gidiyor

Ukrayna’nın Çerkası bölgesindeki Uman kenti, savaş koşullarına ve seyahat uyarılarına rağmen bu yıl da Roş Haşanah için dünyanın farklı ülkelerinden gelen Hasidik Yahudilerin buluşma noktası oldu. Breslov Hasidizmi’nin kurucusu Haham Nahman’ın mezarı çevresinde toplanan ziyaretçiler, Yahudi Yeni Yılı’nı dua, ilahi, müzik ve geleneksel ritüellerle geçiriyor.

Yetkililer ve medya kuruluşlarına yansıyan bilgilere göre 2023 ve 2024’te yaklaşık 35 bin Yahudi Uman’ı ziyaret etti. 2025’te bu sayı 35 binin üzerine çıktı. Bu yılki Roş Haşanah buluşması için ise kente yaklaşık 40 bin kişinin gelmesi bekleniyor.

Kiev’deki ABD Büyükelçiliği, geçen hafta yayımladığı güvenlik uyarısında Amerikalılara Uman’a seyahat etmemeleri tavsiyesinde bulundu. Uyarıda hava saldırıları, sıkıyönetim ve hareket kısıtlamaları riskine dikkat çekildi. Büyükelçilik ayrıca ABD-Ukrayna çifte vatandaşı erkeklerin ülkeden ayrılmalarının mümkün olmayabileceği ve askere alınabilecekleri konusunda da uyarı yaptı.

Ukrayna makamları bu yıl güvenlik önlemlerini artırdı. Çerkası bölgesi polisinin açıklamasına göre İsrailli polis memurları, hacıların konakladığı ve toplandığı bölgelerde Ukrayna kolluk kuvvetleriyle birlikte görev yapmak üzere Uman’a geldi.

UMAN NEDEN ÖNEMLİ?

1772’de bugün Ukrayna sınırları içinde kalan bölgede doğan Haham Nahman, Hasidik hareketin kurucusu kabul edilen Baal Şem Tov’un soyundan geliyordu. Breslov Hasidizmi’nin kurucusu olan Nahman’ın, takipçilerinin Roş Haşanah döneminde bir araya gelmesine özel önem verdiği biliniyor.

Nahman, 1810’da Uman’da hayatını kaybetti ve buraya gömüldü. Takipçilerinin mezar çevresinde toplanma geleneği, zamanla her yıl tekrarlanan büyük bir hac yolculuğuna dönüştü. Sovyet döneminde daha sınırlı ölçekte devam eden ziyaretler, Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından belirgin biçimde arttı.

Uman’ın Yahudi tarihi açısından önemi de bu geleneğin arka planında yer alıyor. Tarihsel kaynaklara göre Nahman, ölümünden kısa süre önce kente taşındı; 1768’deki katliamda öldürülen binlerce Yahudi’nin yakınına gömülmek istedi. Kent daha sonra büyük bir Yahudi cemaatine ev sahipliği yaptı; 1897’de Yahudiler Uman nüfusunun yüzde 59’unu oluşturuyordu.

İkinci Dünya Savaşı sırasında Nazi işgaliyle Uman’daki Yahudi varlığı ağır bir yıkıma uğradı. Kaynaklara göre kentte yaklaşık 17 bin Yahudi öldürüldü. Bugün ise Haham Nahman’ın mezarı, özellikle Breslov Hasidleri için Roş Haşanah döneminin en önemli buluşma yerlerinden biri olmayı sürdürüyor.

Yahudi takviminde yeni yılın başlangıcını ifade eden Roş Haşanah, bu yıl 11 Eylül’de gün batımıyla başladı ve 13 Eylül’de havanın kararmasının ardından sona eriyor. Bayram, dua, tefekkür ve dini ritüellerle kutlanıyor.