İran ve ABD arasındaki gerilimde yeni nükleer restleşme yaşandı

İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney, ABD Başkanı Donald Trump’ın askeri yaptırımlarına rağmen Tahran’ın nükleer ve füze programından vazgeçmeyeceklerini açıkladı. Hürmüz Boğazı’nda tırmanan kriz, petrol fiyatlarının 126 dolara ulaşmasına sebep oldu.

12punto

İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney, ABD’nin askeri baskılarının artmasına karşın ülkesinin nükleer çalışmaları ve balistik füze geliştirme programlarının devam edeceğini bildirdi. ABD yönetiminin uyguladığı liman ablukası ve bölgedeki askeri varlığı, iki ülke arasındaki tansiyonu zirveye çıkardı.

Devlet televizyonundan halka seslenen Hamaney, ABD’ye yönelik sert üslubuyla dikkat çekti. Hamaney, “Amerikalıların olması gereken tek yer Basra Körfezi’nin dibidir” ifadelerini kullanarak bölgede yeni bir döneme girildiğini vurguladı.

Mücteba Hamaney, yakın zamanda babasının ölümünün ardından liderliğe gelmesinin ardından kamuoyunun önüne ilk kez bu kadar açık şekilde çıkmış oldu.

ENERJİ KRİZİ PETROL FİYATLARINI YÜKSELTTİ

Hürmüz Boğazı üzerindeki denetimini sürdüren İran, dünya enerji piyasalarında büyük dalgalanmalara yol açtı. Küresel petrol arzının önemli bir bölümünün geçtiği bu stratejik noktada yaşanan tansiyon nedeniyle Brent petrolün varil fiyatı 126 dolara ulaştı. Tahran yönetiminin geçiş yapan gemilerden yüksek ücret talep ettiği ve boğazı fiilen kontrol altında tuttuğu aktarılıyor.

Uluslararası toplum, Hürmüz’ün serbest geçiş hakkına sahip bir uluslararası su yolu olması gerektiğini belirtiyor. Washington ise bölgedeki trafiğin güvenliğini sağlamak için yeni bir strateji geliştiriyor.

ABD’DEN YENİ GÜVENLİK PLANLARI

Amerika Birleşik Devletleri, İran limanları üzerindeki ablukayı sürdürürken, müttefiklerini enerji taşımacılığını garanti altına almak amacıyla bir “deniz güvenliği mekanizması”na destek vermeye çağırdı. ABD Dışişleri Bakanlığı’nın ülkelere gönderdiği resmi yazıda bu girişime destek talep edildi.

Ekonomik baskıların ve deniz trafiğindeki aksamanın İran’ın ihracatını ciddi şekilde etkilediği bildirildi. Aynı zamanda boğazın kapalı kalmasının küresel enerji arzını düşürdüğü ve dünya ekonomisinin üzerinde baskı oluşturduğu da ifade ediliyor.

NÜKLEER MÜZAKERELERDE ÇIKIŞ YOLU ARANIYOR

Washington ile Tahran arasındaki nükleer görüşmelerde ilerleme sağlanamıyor. İran hükümeti nükleer programının yalnızca barışçıl amaçlara hizmet ettiğini savunurken, ABD ise Tahran’ın nükleer silah geliştirmesini önlemeye çalışıyor.

Pakistan ise bu süreçte taraflar arasında dolaylı görüşmeleri desteklediğini ve doğrudan diyalogun tansiyonu düşürebileceğini açıkladı.

Mücteba Hamaney, açıklamasında ülkesinin balistik füze ve nükleer kapasitesinin “ulusal kimliğin parçası” olduğunu dile getirerek, bu alanlarda herhangi bir müzakereye kapalı olduklarının altını çizdi.