Merz ve net katkı sağlayan müttefiklerinden AB’nin 2 trilyon avroluk bütçe planına itiraz

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Avrupa Komisyonunun 2028-2034 dönemi için hazırladığı yaklaşık 2 trilyon avroluk bütçe teklifine karşı net katkı sağlayan ülkelerle ortak tutum aldı. Berlin’de düzenlenen toplantıya Avusturya, Danimarka ve Finlandiya başbakanları katılırken Hollanda ve İsveç liderleri görüşmelere video konferans yoluyla dahil oldu.

Merz, Başbakanlık binasındaki açıklamasında Brüksel’in öngördüğü bütçe artışının mevcut ekonomik koşullarla bağdaşmadığını belirtti. Almanya Başbakanı, eleştirilerin “cimrilik” olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayarak, “Biz cimri değiliz” dedi.

Berlin’de bir araya gelen altı ülke, AB bütçesine en yüksek net katkıyı yapan üyeler arasında yer alıyor. Merz, bu grubun 27 üyeli Birliğin toplam bütçesinin neredeyse yüzde 40’ını finanse ettiğini, Ukrayna’ya sağlanan ikili yardımların da yaklaşık yüzde 70’ini karşıladığını söyledi.

BÜTÇEDE KESİNTİ TALEBİ

Avrupa Birliğinin 2021-2027 dönemini kapsayan mevcut yedi yıllık bütçesi yaklaşık 1,2 trilyon avro düzeyinde bulunuyor. Avrupa Komisyonu ise 2028-2034 dönemi için enflasyon etkisi de dikkate alındığında net yüzde 60 artış anlamına gelen yaklaşık 2 trilyon avroluk bir çerçeve öneriyor.

Merz, tüm üye ülkelerin kendi kamu maliyelerinde tasarruf arayışında olduğu bir dönemde bu teklifin “ödenemez” olduğunu savundu. Başbakan, “Bu grupta hepimiz aynı görüşteyiz: Teklifler yüz milyarlarca avro tutarında budanmalıdır. Bu kesintiler istisnasız tüm alanları kapsamak zorundadır” ifadelerini kullandı.

Merz ayrıca bütçenin yalnızca küçültülmesini değil, yapısal olarak yenilenmesini de istedi. “20’nci yüzyılın bütçesiyle 21’inci yüzyılın sınamalarını karşılayamayız” diyen Merz, kaynakların Avrupa’nın rekabet gücü ve savunma kapasitesi gibi alanlara yönlendirilmesi gerektiğini dile getirdi.

Avusturya Başbakanı Christian Stocker de daha fazla tasarruf ve reform gerektiğini söyledi. Stocker, “Hiç kimse bizi katkı vermeye hazır olmamakla suçlayamaz” derken, Avusturya açısından tarım ve bölgesel kalkınma fonlarının “asla unutulmaması” gerektiğini belirterek Merz’in tüm alanlarda kesinti çağrısına mesafeli bir not düştü.

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise AB bütçesinin bugünkünden büyük olabileceğini, ancak masadaki teklifin “kesinlikle çok yüksek” tutulduğunu söyledi. Ortak bildiride, mevcut bütçe döneminde yaklaşık 300 milyar avroluk kaynağın üye ülkelerce talep edilmediği ve kullanılmadığına dikkat çekildi.

Buna karşılık Birlik içinde daha büyük bütçeyi destekleyen geniş bir blok da bulunuyor. Baltık ülkeleri, Polonya, Macaristan, İtalya ve Portekiz’in de aralarında olduğu bazı net alıcı ülkeler, özellikle tarım ve bölgesel kalkınma fonlarında kesintiye gidilmemesini istiyor.

VON DER LEYEN’DEN FARKLI MESAJ

Berlin’deki toplantıyla aynı dönemde Paris’te konuşan Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise bütçenin artırılması gerektiğini savundu. Von der Leyen, “Gelecek bütçe bağımsızlığımızın mali omurgası olacaktır” diyerek Avrupa’nın Çin, Rusya ve ABD karşısındaki jeopolitik konumuna işaret etti.

Komisyon Başkanı, Avrupa’nın yeni hedefler belirlerken bunları finanse edecek kaynakları da sağlaması gerektiğini söyledi. Bu yaklaşım, Merz ve müttefiklerinin kesinti talebiyle sonbaharda başlayacak müzakerelerin sert geçeceğine işaret ediyor.

Görüşmelerde savunma başlığı da öne çıktı. Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo, ülkesinin Rusya ile 1340 kilometrelik kara sınırına sahip olduğunu hatırlatarak yeni bütçenin doğu sınırındaki güvenlik, altyapı ve ekonomik ihtiyaçları tanıması gerektiğini belirtti.

Müzakere sürecinde ilk kritik aşama, AB dönem başkanlığını yürüten İrlanda’nın ekim ayı başında sunması beklenen uzlaşma teklifi olacak. Üye ülkelerin anlaşmaya varmak için yıl sonuna veya en geç 2027 başına kadar zamanı bulunuyor. Aksi halde Fransa’daki cumhurbaşkanlığı seçim sürecinin görüşmeleri aylarca kilitleyebileceği değerlendiriliyor.