NATO ülkeleri için yeni yaptırımlar gündemde
ABD ve NATO arasındaki ilişkilerde gerilim büyüyor; Pentagon’un, İran’a yönelik askeri adımlara destek vermeyen müttefiklere yönelik ceza planları hazırladığı öne sürülüyor. İspanya'nın üyeliğinin askıya alınması ile birlikte, kritik görevlerden dışlanma gibi yaptırımlar masada.
12punto
ABD ile NATO ilişkilerindeki tansiyon yeni bir aşamaya ulaştı. ABD Savunma Bakanlığı'nın (Pentagon), İran'a karşı yürütülen askeri operasyonlarda Washington'un beklentilerini karşılamayan bazı NATO ülkelerine yönelik bir dizi yaptırım seçeneğini masaya yatırdığı belirtildi. Bu planların detaylarına dair bilgiler, adı açıklanmayan bir ABD’li yetkilinin kurum içi e-postasında ortaya çıktı.
YAPTIRIMLARIN İÇERİĞİ
Elde edilen bilgilere göre Pentagon, başta İspanya olmak üzere, ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü operasyonlara destek sunmayan ülkelerin, NATO içindeki bazı hak ve sorumluluklarının askıya alınmasını tartışıyor. Listede, İspanya’nın NATO üyeliğinin geçici olarak dondurulması ve İngiltere’nin Falkland Adaları üzerindeki egemenlik taleplerine ABD tarafından verilen destek politikasının yeniden gözden geçirilmesi gibi adımlar dikkat çekiyor.
Ayrıca, ‘uyumsuz’ olarak nitelendirilen ülkelerin, NATO bünyesindeki önemli ve prestijli pozisyonlardan uzaklaştırılmalarının da seçenekler arasında yer aldığı aktarılıyor. Ancak iddialara göre, ABD’nin NATO’dan tamamen çekilmesi ya da Avrupa’daki Amerikan askeri üslerinin kapanması gibi köklü önlemler şu an için gündemde bulunmuyor.
BEYAZ SARAY’DAN SERT MESAJLAR
Geçtiğimiz aylarda Avrupa’daki diplomatik kaynaklar ve bir ABD’li savunma yetkilisi, Beyaz Saray’ın NATO üyelerini ‘iyi’ ve ‘yaramaz’ ülkeler şeklinde derecelendirdiği bir liste hazırladığını ortaya koymuştu. Bu listenin, İran’a karşı gösterilen tutuma göre şekillendiği iddia ediliyor. ABD yönetiminin, İran’a karşı yürütülen operasyonlara yeterli desteği vermeyen başta Avrupa ülkeleri olmak üzere bazı NATO müttefiklerini, bir tür yaptırım sürecine tabi tutmayı değerlendirdiği söyleniyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO’ya yönelik eleştirileri ise gündemdeki yerini koruyor. Trump daha önce de çok kez, NATO üyelerinin savunma harcamalarına yeterince katkı sağlamadığını söylemiş ve ABD’nin ittifaka mali anlamda en büyük katkıyı sunduğunu vurgulamıştı.
HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ VE DESTEK ÇAĞRISI
İran ile ABD ve İsrail arasındaki silahlı çatışmanın ardından, Tahran yönetiminin tehditleri nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin büyük ölçüde aksaması uluslararası krizi tırmandırdı. ABD Başkanı Donald Trump, bu stratejik deniz geçidinin yeniden açılması için müttefiklerinden askeri destek talep etmiş, savaş gemilerinin bölgeye gönderilmesini istemişti. Ancak çok sayıda NATO ülkesi bu talebe olumlu yaklaşmadı ve aktif destek vermekten kaçındı.
Washington’ın bu tutuma karşılık atacağı adımlar, İttifak içindeki tansiyonun önümüzdeki dönemde daha da artmasına neden olabilir. Pentagon’un hangi yaptırım seçeneklerini hayata geçireceği ve diğer NATO ülkelerinin bu politikalara nasıl karşılık vereceği ise yakından takip edilecek.