Orta Doğu'da tırmanan kriz: İran'dan ABD’ye füzeler!

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) açıklamalarına göre, İran tarafından Orta Doğu’da konuşlu Amerikan güçlerine yönelik yoğun bir balistik füze saldırısı gerçekleşti. Füzelerin tamamının savunma sistemleriyle etkisiz hale getirildiği bildirilirken, Tahran ise saldırıda hedef alınan bölgenin Ürdün'deki bir ABD üssü olduğunu belirtti. Söz konusu saldırılar, son günlerde tarafların kısa süreliğine diyaloğa yönelmesinin ardından ateşkes umutlarını bir kez daha zora soktu.

ABD cephesi, İran’ın son 72 saatte bölgedeki Amerikan ve koalisyon güçlerine insansız hava araçlarıyla (İHA) çok sayıda saldırı düzenlemesine yanıt verdi. CENTCOM’dan yapılan duyuruda, ABD ve Suudi Arabistan kuvvetlerinin Irak’ın doğusundaki Haşdi Şabi hedeflerini vurduğu, lojistik ve füze fırlatma tesisleri dahil olmak üzere kritik noktaların imha edildiği belirtildi. CENTCOM, "İran ordusu ve bağlantılı grupların saldırılara son vermemesi halinde tepkimiz çok daha güçlü olacaktır" diyerek uyarıda bulundu.

Suudi Arabistan cephesinden de operasyonlara ilişkin açıklamalar geldi. Savunma Bakanlığı Sözcüsü Tuğgeneral Turki al-Maliki, Irak topraklarından yönetilen ve Suudi Arabistan’ın doğusundaki petrol tesislerine yönlendirilen İHA’ların başarıyla imha edildiğini duyurdu.

Öte yandan, İran Devrim Muhafızları Ordusunun, Tasnim Haber Ajansı’na yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı’nda üç petrol tankerini hedef aldığı ifade edildi. Bu saldırıların, enerji geçiş hatları açısından kritik öneme sahip Boğaz’da endişeleri artırdığı görülüyor.

ENERJİ PİYASALARINDA SERT DALGALANMA

Çatışmaların yeniden başlaması küresel piyasalarda hızlı yankı buldu. Özellikle Brent ham petrolünün varili Asya piyasalarında yüzde 5’lik bir sıçramayla 85 dolara yükseldi. Uzmanlar bu durumun, Hürmüz Boğazı’ndaki istikrarsızlık nedeniyle tedarik zincirinde yaşanan risklerden kaynaklandığını vurguluyor.

Bölgede gerilim tırmanırken, ABD Başkanı Donald Trump ise İran ile bir süredir “çok dostane müzakereler” yürütüldüğünü açıklamış ve karşılıklı saldırıların geçici olarak durduğuna dikkat çekmişti. Ancak müzakerelerden sonuç çıkmaması ve son saldırılar, sürecin tekrar şiddete döndüğünü gösterdi. ABD’nin İran’ın güneyinde tünel ve köprüleri hedef alan 13 gece süren operasyonlarında onlarca kişinin hayatını kaybettiği kaydediliyor.

Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenlik tartışmaları, müzakere masasında çözülmesi en güç başlık olmayı sürdürüyor. İran yönetimi ise üst düzey görüşmelerin gerçekleştiğini inkar ediyor. ABD-İsrail ortaklığındaki “Epic Fury Operasyonu”ndan bu yana resmi verilere göre 624 Amerikan askeri bölgede yaralandı ve bunların 417’si söz konusu operasyon sırasında zarar gördü.

Bölgedeki bu gelişmeler, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Washington’u ziyareti ve Senatör Lindsey Graham’ın cenaze programı gibi diplomatik hareketliliklerle de aynı döneme denk geldi.