Trump’tan Hürmüz Boğazı için uluslararası destek çağrısı: '7 ülkeyle görüşüyoruz'

ABD Başkanı Donald Trump, Air Force One uçağında gazetecilere yaptığı açıklamalarda İran ile yürütülen askeri operasyonlar ve Hürmüz Boğazı’nın güvenliği hakkında değerlendirmelerde bulundu. İran’a karşı yürütülen operasyonların başarılı sonuçlar verdiğini savunan Trump, "Boğazların güvenliğini sağlama konusunda diğer ülkelerle görüşüyoruz. Çünkü oradan geçen petrolü kendileri alıyor. Biliyorsunuz, biz çok az, yüzde 1, yüzde 2 kadar alıyoruz. Örneğin Çin, petrolünün yaklaşık yüzde 90’ını Hürmüz Boğazı’ndan alıyor. Diğer ülkelerin de bu bölgenin güvenliğini bizimle birlikte sağlaması güzel olur. Biz de onlara askeri olarak yardım edeceğiz, onlarla birlikte çalışacağız" ifadelerini kullandı.

İRAN’A YÖNELİK ASKERİ OPERASYONLAR

Trump, İran’ın askeri kapasitesinin ciddi şekilde zayıflatıldığını ileri sürdü. Tahran yönetiminin sınırlı bir karşılık verebileceğini savunan Trump, operasyonların etkili olduğunu belirterek "Biraz karşılık verebilirler ama çok değil, pek fazla bir şey yapamazlar. Bildiğiniz gibi hava kuvvetlerini etkisiz hale getirdik. Hava savunmalarını yok ettik. Artık hiçbir hava savunmaları kalmadı. Lider kadrolarını iki ya da üç kez vurduk. Üç olabilir, yakında öğreneceğiz. Ama askeri açıdan muazzam bir iş çıkardık" dedi.

Trump, İran’ın önemli petrol ihracat noktalarından biri olan Kharg Island çevresinde gerçekleştirilen saldırılara da değindi. ABD’nin bölgedeki hedeflere yönelik askeri kapasitesinin hazır olduğunu ifade eden Trump, "Sadece küçük bir alanı ayakta bıraktık; o ayakta kalan kısım da petrol borularının olduğu, tüm petrolün geldiği yer. İstersek 5 dakika içinde orayı da vurabiliriz. Tüm yeteneklerimiz hedefe odaklanmış ve hazır durumda. Eğer yapmak istersek yaparız, ancak şimdilik yapmamayı tercih ettim. Neler olacağını göreceğiz" diye konuştu.

WASHİNGTON–TAHRAN HATTINDA MÜZAKERE İDDİASI

Trump, İran’ın ABD ile müzakere etmek istediğini öne sürdü. Tahran yönetiminin anlaşma için henüz hazır olmadığı görüşünü dile getiren Trump, "Hem de çok fena halde müzakere etmek istiyorlar. Ancak duyduklarıma bakılırsa henüz anlaşmaya hazır olduklarını sanmıyorum. Olması gerektiği gibi, şiddetle müzakere etmek istiyorlar ama yapmaları gereken şeyi yapmaya henüz hazır olduklarını düşünmüyorum. Yine de bir noktada hazır olacaklarına inanıyorum. İran’daki bu genel durumla ilgili çok iyi ilerliyoruz" ifadelerini kullandı.

HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN ULUSLARARASI DESTEK ARAYIŞI

Trump, Strait of Hormuz çevresinde güvenliğin sağlanması için farklı ülkelerle görüşmeler yürüttüklerini yineledi. NATO ülkelerinin de bu süreçte rol alabileceğini dile getiren Trump, "Alırsak harika olur, almazsak da harika olur. Şunu unutmayın, bu ülkelerin birçoğu NATO üyesi. Biz NATO için her zaman oradayız; Ukrayna konusunda onlara yardım ediyoruz. Aramızda koca bir okyanus var, konu bizi doğrudan etkilemiyor ama yine de onlara yardım ettik. İran’ın elinde çok az ateş gücü kaldığı için nispeten çok küçük bir çaba gerektiren boğazı açık tutma konusunda bize hangi ülkenin yardım etmeyeceğini görmek ilginç olur" diye konuştu.

İRAN’IN FÜZE VE İHA KAPASİTESİ

Trump, İran’ın füze stoklarının azaldığını iddia ederek son dönemde ateşlenen füze sayısındaki düşüşe dikkat çekti. İran’ın üretim kapasitesinin hedef alındığını savunan Trump, "Füzeleri oldukça azaldı. Görüyorsunuz, çok az füze ateşliyorlar. Neden biliyor musunuz? Çünkü ellerinde fazla kalmadı. Üretim kapasitelerini yerle bir ettik. Aynı şekilde insansız hava araçları (İHA) da büyük oranda azaldı. Eskiden sahip olduklarının yaklaşık yüzde 20’sine düşmüş durumdalar. Hâlâ bir miktar ellerinde var ama sayıları çok azaldı. Dünden itibaren İHA’ları ürettikleri yerleri de vurmaya başladık. Çoğunun yerini bildiğimizi düşünüyoruz. Sonuç olarak tıpkı Venezuela’da olduğu gibi bu da çok güçlü bir askeri operasyon. Dünyadaki açık ara en güçlü orduya sahibiz. Kıyaslanamaz bile. İnsanların bunu anladığını düşünüyorum ve biz bu işi bitireceğiz" değerlendirmesinde bulundu.

ÇİN’İN BOĞAZ GÜVENLİĞİNDEKİ ROLÜ

Trump’a Hürmüz Boğazı’nın güvenliği konusunda hangi ülkelerden destek aldıkları soruldu. Bu soruya kesin bir yanıt vermeyen Trump, Çin’in enerji tedariki açısından boğazın kritik bir rol oynadığını belirtti ve "Kesin bir şey söyleyemem. Ama Çin ilginç bir örnek. Bildiğiniz gibi petrollerinin büyük bir kısmını, hem de açık ara büyük bir kısmını oradan alıyorlar. Yaklaşık yüzde 90’ını Hürmüz Boğazı üzerinden alıyorlar. Bu yüzden dedim ki: ‘Siz de müdahil olmak ister misiniz?’ Göreceğiz. Belki olurlar, belki olmazlar. Biliyorsunuz, müdahil olmamaları için daha başka nedenleri de olabilir. Ama müdahil olmaları gerekir" dedi.

YEDİ ÜLKEYLE GÜVENLİK GÖRÜŞMESİ

Trump, Hürmüz Boğazı’nın güvenliği için toplam yedi ülke ile görüşmeler yürüttüklerini söyledi. ABD’nin yıllardır bölgedeki güvenliği sağladığını belirten Trump, "Şunu unutmayın; bu, bizim ihtiyacımız olmayan ama bu ülkelerin ihtiyaç duyduğu bir şey. Buna rağmen adeta yıllardır oranın güvenliğini biz sağlıyoruz ve harika bir iş çıkarıyoruz. Ve şimdi, İran askeri açıdan gücünü kaybettiğine, ordusu büyük ölçüde zayıfladığına göre, diğer ülkelerin devreye girmesinin iyi bir şey olacağını düşünüyorum" ifadelerini kullandı.

DENİZ GÜCÜ VE MAYIN TARAMA GEMİLERİ

Trump, Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik faaliyetlerinin kısa sürede başlayabileceğini söyledi. Bazı ülkelerin mayın tarama gemileri ve farklı deniz platformlarıyla katkı sağlayabileceğini belirten Trump, "Aslında süreç hemen başlıyor ancak buraya ulaşmaları biraz zaman alacak. Bazı ülkelerin mayın tarama gemileri var. Bu iyi bir şey. Bazı ülkelerin bize yardımcı olabilecek belirli türde gemileri var. Yani bazı ülkeler gerçekten yardımcı olacaktır" dedi.

Trump ayrıca ABD’nin enerji üretim kapasitesinin yüksek olduğuna dikkat çekerek, "Aslında ihtiyacımız olmadığı için bizim orada hiç bulunmamamız gerektiğini bile iddia edebilirsiniz. Bizim çok fazla petrolümüz var. Dünyanın açık ara bir numaralı üreticisiyiz; diğerlerini ikiye, hatta şu an en az ikiye katlıyoruz. Bence fark bundan çok daha yüksek. Ama yine de orada bulunuyoruz. Bunu adeta bir alışkanlıktan dolayı yapıyoruz gibi görünse de, aynı zamanda Ortadoğu’daki bazı çok iyi müttefiklerimiz için yapıyoruz" diye konuştu.

İRAN’A “DEZENFORMASYON” SUÇLAMASI

Trump, İran yönetiminin müzakere talebinde bulunmadıkları yönündeki açıklamalarını eleştirdi. İran’ın kamuoyuna farklı mesaj verdiğini savunan Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımı hatırlattı ve "Bunlar halka anlattıkları şeyler" yorumunu yaptı.

Trump ayrıca İran’ın yapay zeka kullanarak yanlış bilgiler yaydığını öne sürerek, "Bu işe başlamadan önce fark etmemiştim ama İran meğer yalan haberleriyle epey meşhurmuş. Üstelik bizim yalan haber üreten medyamızla da aynı telden çalıyorlar. Bunun aslında açıkça bir suç olduğunu düşünüyorum; çünkü hiçbir güvenilirliği kalmamış olan medya şirketlerimiz, yanlış olduğunu bile bile bu bilgileri yayıyorlar. Bu, ülkemiz için çok tehlikeli bir durum. Bence bu gidişle ciddi bir yasal tehlike altına girebilirler" dedi.

NETANYAHU İLE İLİŞKİLER

Trump, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile anlaşmazlık yaşadığı yönündeki iddiaları reddetti. İsrail ile ilişkilerin güçlü olduğunu ifade eden Trump, "Hayır, gerçekten çok iyi anlaşıyoruz. Kendisi de size tüm bu süreci bizim yönettiğimizi söyleyecektir. Bunu dile getirip getirmemeniz fark etmez. Önemli olan işi halletmek" diye konuştu.

İRAN HALKI VE PROTESTOLAR

Trump, İran halkının neden ayaklanmadığı yönündeki soruya da yanıt verdi. İran yönetiminin protestoculara sert müdahale ettiğini ifade eden Trump, "İki gün önce, her protestocuyu vurup öldüreceklerine dair yeni bir bildiri yayınladılar. Ve protestocuların silahı yok. Yani ayaklanmayı neden yapmadıklarını gayet iyi anlıyorum" değerlendirmesinde bulundu.

İRAN’DAKİ MİTİNG GÖRÜNTÜLERİNE “YAPAY ZEKA” İDDİASI

Trump, İran’da rejime destek için düzenlendiği öne sürülen miting görüntülerinin gerçeği yansıtmadığını iddia etti. Bu görüntülerin yapay zekâ ile üretildiğini savunan Trump, "Bir meydanda Hamaney’i ne kadar sevdiklerini söyleyen yaklaşık 250 bin kişiyi gösterdiler. Tamamen yapay zeka ürünüydü. Böyle bir şey asla olmadı. Medya bunun gerçek olmadığını biliyordu ama sanki arkalarında büyük bir destek varmış gibi bunu abartarak sundular. Destekleri falan yok. Üç ya da dört gün önce yaptıklarını söyledikleri o mitingin tamamı sahteydi. Yapay zeka ile üretilmişti. Yapay zeka çok tehlikeli olabilir. Bu konuda çok dikkatli olmalıyız" ifadelerini kullandı.

DİPLOMATİK TEMASLAR SÜRÜYOR

Trump, İran yönetimi ile diplomatik temasların sürdüğünü doğruladı ve "Henüz anlaşmaya hazır olduklarını sanmıyorum, ancak yine de epey yaklaşıyorlar" dedi. İran’daki lider kadroların hedef alındığını öne süren Trump, "Kiminle muhatap olduğumuzu kimse bilmiyor bile; çünkü bildiğiniz gibi lider kadrolarının çoğu öldürüldü. Ancak çok ciddi şekilde bir anlaşma yapmak istiyorlar" değerlendirmesinde bulundu.

ZAFER İLANI KONUSUNDA TEMKİNLİ

Trump, İran’a karşı resmi bir zafer ilan etmeye hazır olup olmadığı sorusuna "Hayır, bunu yapmak istemiyorum. Bunun için hiçbir neden yok" yanıtını verdi. Ancak İran’ın ağır zarar gördüğünü savunan Trump, "Şu an itibarıyla onlara çok büyük zarar verdiğimizi düşünüyorum. Hemen şimdi oradan çekilsek bile, yeniden toparlanmaları 10 yıldan fazla sürer. Ancak yine de bu işin bittiğini ilan etmiyorum. Ordumuz harika. Çıkardıkları iş tek kelimeyle inanılmaz. Asıl sorun şu ki; sizin gibiler tarafından yazılan, yapay zeka ile üretilen yalan haberleri görüyoruz. Bu inanılmaz" dedi.

NÜKLEER SAVAŞ UYARISI

Trump, İran’ın nükleer silah elde etmesinin bölge için büyük bir tehdit oluşturduğunu savundu. Bu nedenle askeri operasyonların gerekli olduğunu belirten Trump, "Yani, ben doğru olanı yapmak zorundayım. Biliyorsunuz, siyasi olarak herkesin endişesi vardır. Çıkıp da ‘Üç dört hafta veya iki ay boyunca petrol fiyatları üzerinde hiçbir etkim olmasın’ diyemem. Sırf bu yüzden İran’ın nükleer bir silaha sahip olmasına ve tüm Ortadoğu’yu ve ötesini havaya uçurmasına izin verecek değiliz, değil mi?" ifadelerini kullandı.

Trump ayrıca, "Bunu yapmasaydım, Ortadoğu’da bir nükleer savaş yaşanacaktı. Bence İsrail yeryüzünden silinirdi. Ortadoğu’nun büyük bir kısmı yok olurdu. Zaten hiçbir şey beklemeyen ülkelere binlerce füze gönderdiklerinde bunu gördünüz" dedi.

KÜBA VE OKUL SALDIRISI SORUSU

Trump, Küba ile de bir anlaşma yapmak istediklerini ancak önceliğin İran meselesi olduğunu belirterek "Küba ile görüşüyoruz ama Küba’dan önce İran işini halledeceğiz" dedi.

İran’daki bir okul saldırısıyla ilgili ABD’nin sorumlu olup olmadığı yönündeki soruya ise "Bilmiyoruz. Soruşturma devam ediyor" yanıtını verdi.

OLASI ANLAŞMANIN ŞARTI

Trump, ABD ile İsrail’in hedeflerinin büyük ölçüde örtüştüğünü söyledi. İran ile yapılabilecek olası bir anlaşmanın temel şartının nükleer silahların ortadan kaldırılması olduğunu vurgulayan Trump, "Aslında benzer hedeflerimiz olduğunu düşünüyorum, ama biraz farklı da olabilir. Biliyorsunuz, onlar oradalar ve biz çok uzaktayız, ancak muhtemelen İsrail ile oldukça benzer hedeflere sahibiz. İlişkilerimiz çok iyi durumda. Ordularımız son derece koordineli çalışıyor. Bizim ordumuz açık ara dünyadaki en güçlüsü. Onların da gerçekten çok iyi bir ordusu var" değerlendirmesinde bulundu.

Trump, İran’la muhtemel bir anlaşmada görmek istediği şartı ise şu sözlerle dile getirdi:

"Nükleer silah olmayacak. İş buradan başlıyor. Bunun üzerine, elde edeceğimiz daha pek çok şey var"