Banka kredilerinde gevşeme beklentisi ilk çeyrekte sınırlı kalacak

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), bankaların 2025 yılının son çeyreğine dair değerlendirmeleri ve 2026 yılının ilk çeyreğine ilişkin öngörülerini içeren Banka Kredileri Eğilim Anketi’nin sonuçlarını paylaştı. Anket bulgularına göre, geçtiğimiz yılın son çeyreğinde banka kredileri üzerindeki gevşeme, özellikle kısa vadeli ve TL bazlı kredilerde daha belirgin bir şekilde hissedildi. Bununla birlikte, 2026 yılının ilk çeyreğinde beklenen gevşeme oranının daha kısıtlı kalacağı öngörülüyor.

Kredi standartlarına bakıldığında, kısa vadeli kredilerdeki gevşeme dikkat çekerken, uzun vadeli ürünlerde ise gevşeme sınırlı oldu. TL cinsinden kredilerin standartları daha fazla gevşerken, döviz cinsi kredilerde sıkılaşma eğiliminin sürdüğü göze çarptı. Ayrıca, KOBİ'lere sunulan kredilerde daha fazla esneklik tanındığı, büyük ölçekli işletmelere yönelik kredi koşullarında ise sıkılaşma görüldüğü bildirildi.

Bireysel kredi tarafında ise, konut ve taşıt kredileri standartlarında ciddi bir değişim yaşanmazken, diğer bireysel kredilerde sınırlı sıkılaşma öne çıktı. Yeni yılın ilk çeyreğinde ise bankaların genel beklentisi, kredi standartlarındaki gevşemenin devam edeceği yönünde şekillendi. Buna göre, kısa ve uzun vadeli kredilerin yanı sıra TL kredilerde gevşemenin süreceği; özellikle KOBİ’lere sağlanan kredilerde ise bundan faydalanmanın devam edeceği öngörülüyor. Büyük işletmelere yönelik kredi standardında da belirli bir gevşeme beklentisi dikkat çekiyor.

Konut ve taşıt kredilerine getirilen standartların aynı seviyede kalması beklenirken, diğer bireysel kredilerde ise hafif bir sıkılaşmaya gidileceği tahmin edildi.

KREDİ TALEBİNDE TOPARLANMA SÜRECİ

Geçtiğimiz yılın son çeyreğinde işletme kredilerine olan talepte artış gözlemlendi. Özellikle kısa ve uzun vadeli kredi taleplerinde toparlanma yaşanırken, TL kredilere yönelik ilgi artış gösterdi. Döviz kredileri talebindeki yükseliş de sürdü. KOBİ’ler kredilere yoğun talep gösterirken, büyük işletmelerden gelen kredi talebinde de yeniden bir hareketlilik ortaya çıktı.

Aynı dönemde, konut ve bireysel kredilerdeki talep nispeten zayıf seyretmeye devam etti. Taşıt kredileri tarafında ise yeni bir yükseliş gözlendi. İşletmelerin stoklarını artırmaya yönelik ihtiyaçları ve işletme sermayesi talepleri, kredi taleplerinde en etkili unsurlar olarak öne çıktı.

Konut kredilerinde piyasa beklentileri, diğer bireysel kredilerde ise tasarruftaki değişimler ve farklı bankalardan sağlanan imkânlar, talebi etkileyen başlıca faktörler oldu.

2026 yılının ilk çeyreği için tahminler, işletme kredilerinde yükselen talebin süreceği yönünde yoğunlaşıyor. Kısa vadeli kredi taleplerindeki artışın daha da güçleneceği, uzun vadeli taleplerin ise artışını sürdüreceği tahmin ediliyor. TL kredilerde talepteki büyümenin devamı beklenirken, döviz cinsi kredi taleplerindeki artışın temposunun yavaşlaması öngörülüyor. KOBİ’lerin kredi talebinde belirgin bir canlılık beklenirken, büyük ölçekli şirketler için ise bu artış daha sınırlı kalabilir. Konut ve taşıt kredilerine olan talep ile diğer bireysel kredi başvurularında ise ılımlı bir zayıflama yaşanması bekleniyor.

FONLAMA KOŞULLARI YURT İÇİNDE SINIRLI ŞEKİLDE RAHATLAMIŞ DURUMDA

İşletmelere verilen kredilerde, son dönemde ortalama kredi kâr marjlarında düşüş yaşanırken, risk oranı yüksek kredilerde bu marjlarda artış yaşandı. Kredi büyüklüğü ve teminat gereksinimlerinde de belirli bir gevşeme hissedildi. Bireysel krediler için ise mevcut koşulların büyük ölçüde korunduğu raporlandı.

Bankaların yurt içinden sağladığı fonlama imkanları açısından, geçen yılın son çeyreğinde şartların rahatladığı belirtildi. Yurtdışı kaynaklı fonlamada da gevşeme sinyalleri güçlendi. Ancak 2026 yılının ilk çeyreğine dair değerlendirmelerde, yurt içi fonlama koşullarındaki iyileşmenin daha sınırlı olacağı, yurtdışı fonlama koşullarındaki gevşemenin ise hız kesebileceği vurgulandı.