Bu hatayı sakın yapmayın! Emekliliğiniz 10 yıl gecikebilir

Sosyal güvenlik sisteminde yaşanan değişiklikler ve kişisel hatalar, pek çok çalışanı planladığından çok daha geç tarihlerde emekliliğe zorluyor. Özellikle doğum borçlanması, Bağ-Kur ve SSK statüsü tercihi ile sigorta giriş tarihlerinin doğru değerlendirilmemesi, yıllarca fazladan prim ödemesine yol açabiliyor.

Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamalarda, emeklilik hedeflerinde sıkça görülen hatalara değindi. Erdursun, pek çok vatandaşın EYT dışında kalan ve kademeli emeklilik bekleyenler arasında çözüm aradığına dikkat çekerek, bireysel örneklerle yanlış uygulamaların zaman ve para kaybına sebep olabileceğini anlattı.

Bir örnekte, 1987 doğumlu ve 2006 yılında sigantalı olmuş bir kadın çalışan üzerinde duruldu. Bu kişinin bir yandan 4A sigortalı olarak 2.863 gün, diğer yandan banka sandığı kapsamında 2.034 gün olmak üzere toplamda 4.897 gün primi bulunuyor. Kadın çalışan, 360 gün doğum borçlanması talep etmiş fakat nedenini netleştirememiş.

Erdursun’a göre, bu durumda olan bir çalışan, 58 yaşına yani 2045 yılına ulaştığında zaten emekli olabilecek. 4.897 prim günü ile doğum borçlanmasına ihtiyaç duymadan bu hakkı elde edebileceğinin altını çizen Erdursun, gereksiz borçlanmanın maddi külfet getirdiğine işaret etti.

25 YIL PRİM ÖDEME MESELESİ

Ayrıca, toplumda sıkça yanlış bilinen “25 yıl prim ödeme” meselesine de ışık tutuldu. Erdursun, 25 yılın ardışık prim ödemek anlamına gelmediğini, ilk sigorta başlangıcından itibaren geçen sürenin esas alındığını vurgulayarak, 25 yıl boyunca aralıksız prim ödemek istendiğinde bunun 9.000 güne karşılık geldiğini hatırlattı.

Bağ-Kur statüsündeki çalışanlar açısından, son 2.520 günlük prim ödemelerinde 1.261 gün ve üzerinin Bağ-Kur kapsamında olması halinde, emeklilik şartlarının SSK’dan çıkıp Bağ-Kur kurallarına döneceğine dikkat çekildi. Bu da 9.000 günlük prim ödemesi gerektiriyor. Şirket ortakları için ise Bağ-Kur primi ödemek zorunlu olmaya devam ederken, primlerin artışı ile maliyet de yükseliyor.

Kademeli emeklilik bekleyenler için Erdursun, kısa vadede böyle bir düzenleme olmayacağını savunuyor. Bir değişiklik olursa da EYT’de olduğu gibi tamamen yaş şartının kaldırılmayacağını, ancak belli esneklikler gelebileceğini belirtiyor. Örneğin, 2006 girişli bir çalışanın, yaş sınırında yapılacak indirimle yine de emekli olmak için uzun yıllar beklemesi gerekebiliyor.

Bir başka önemli örnek de, 1973 doğumlu bir erkek çalışanın yaşadığı kaybı göz önüne seriyor. Bu çalışan, sigorta başlangıcının 1990 yılı olduğunu uzun süre bilmeden yaşamış, ancak 2018’de e-Devlet üzerinden kontrol ettiğinde ilk girişini fark etmiş. Gerekli prim günlerini zamanında tamamlamış olsaydı, 47 yaşında yani 2019’da emekli olabilecekti. Oysa şu an 2.835 prim günü bulunan çalışan, erken emeklilik için doğum borçlanması yapmak isterse yaklaşık 507 bin TL ödemesi gerekirken, iki yıl erken emekliliğin sağlayacağı maaş avantajı ise bu rakamın altında kalıyor. Bu nedenle, Erdursun bu durumda borçlanmanın mantıklı bir seçenek olmadığını belirtti.

Bağ-Kur ve SSK arasındaki maaş farklılıklarına da değinen Erdursun, örneğin uzun süre primini tavandan SSK’ya ödedikten sonra Bağ-Kur’a geçenlerin, daha düşük emekli maaşıyla karşılaşabileceğini ifade etti. SSK’ya göre Bağ-Kur’dan emekli olanların maaşı, yüzde 30-35 oranında daha az olabiliyor. Bu nedenle, statü planlamasının ve sigortalılık süresinin iyi analiz edilmesi büyük önem taşıyor.

Uzmanlar, sigorta başlangıcı, toplam prim günü ve hangi statüden emekli olunacağının mutlaka kontrol edilmesini tavsiye ediyor. Küçük bir ayrıntı bile, kişinin yıllarca fazladan çalışmasına ya da önemli miktarda prim ödemesine neden olabiliyor. Özellikle doğum borçlanmasının her zaman avantaj sağlamadığı, ayrıntılı bir hesaplama yapılmasının şart olduğu vurgulanıyor.