Deprem bütçesi tartışmasına sosyal medyada harcama grafiğiyle yanıt: “Eskiden krizlerde devlet harcamaları artırılırdı”
X’te yapılan paylaşımda, depremin bütçe yüküne ilişkin açıklamaya devlet harcamalarının milli gelire oranını gösteren grafikle itiraz edildi.
12punto
Depremin kamu bütçesi üzerindeki etkisine ilişkin açıklamalar, sosyal medyada yeni bir tartışma başlattı. İktisatçı İnan Mutlu, Ticaret Bakanı’na atfen paylaşılan “105 milyar dolarlık yük olmasaydı hükümet emekliye, esnafa, çiftçiye, işçiye, memura, gençlere ve kadınlara daha büyük imkanlar verebilirdi” sözlerine tepki gösterdi.
Mutlu, paylaşımında bu değerlendirmeye “Külliyen yalan” ifadeleriyle karşı çıktı. Depremden önce de devlet harcamalarının milli gelire oranının düşük seviyelerde olduğunu savunan Mutlu, emekli ve memur gibi kesimlere yönelik mali sıkılaşmanın depremden önce başladığını ileri sürdü.
Paylaşımda yer alan grafikte, “Genel Toplam Devlet Harcamaları / Milli Gelir (%)” başlığı altında 1999’dan 2025’e uzanan dönem gösterildi. Grafikte 1999 için oran 34,5 olarak işaretlenirken, 2022’de 28,06 seviyesine gerilediği, 2025’te ise 34,59 olarak gösterildi. Grafikte kaynak olarak SBB belirtildi.
2001 KRİZİ YORUMU
Mutlu’nun paylaşımına gelen “2001 kriz yılı değil mi, neden bu kadar yüksek?” sorusuna verdiği yanıt da tartışmanın yönünü belirledi. Mutlu, geçmiş kriz dönemlerinde kamu harcamalarının artırılarak krizin etkisinin hafifletildiğini savundu.
Güzel soru. Eskiden kriz dönemlerinde devlet harcamalarını artırıp krizi hafifletirdi. AKP gibi IBAN yollayıp yardım talep etmezdi.
Tartışmanın odağında, deprem harcamalarının bütçe dengeleri üzerindeki etkisi ile kamu harcamalarının milli gelire oranı arasındaki ilişki yer aldı. Mutlu’nun yaklaşımı, deprem maliyetinin sosyal kesimlere sağlanamayan destekler için tek açıklama olarak sunulmasına itiraz niteliği taşıdı.