Faizsiz kredi hesabında nelere dikkat edilmeli?
Faizsiz finansman seçeneklerinde karar verirken yalnızca kampanya oranına değil, tüm ücretlere, vadeye ve sözleşme koşullarına bakmak gerekiyor.
12punto
Faizsiz kredi veya finansman kampanyaları değerlendirilirken ilk bakılması gereken kalem, çoğu zaman öne çıkarılan aylık taksit değil toplam ödeme yükü. Çünkü “sıfır faiz” ifadesi, ürünün tüm maliyetlerden arındırıldığı anlamına gelmeyebilir.
Aynı tutar ve aynı vade üzerinden yapılan karşılaştırmalarda peşinat, tahsis ücreti, sigorta, dosya masrafı, organizasyon ücreti ve teslim tarihi gibi unsurlar ayrı ayrı yazılmalı. Bu kalemler değiştiğinde, aylık ödeme benzer görünse bile toplam maliyet farklılaşabilir.
HESAPLAMA NASIL YAPILMALI?
Hesaplamaya başlamadan önce kullanılacak net finansman tutarı ve vade sabitlenmeli. Ardından ürüne göre peşinat, kâr payı, organizasyon ücreti, sigorta ve benzeri tüm maliyet kalemleri aynı tabloda gösterilmeli. Teslim veya tahsis tarihi bulunan modellerde ödeme takvimi ile teslim takvimi birlikte değerlendirilmelidir.
Faizsiz ürünler tek bir sözleşme modelini ifade etmiyor. Sıfır faizli banka kampanyaları, katılım finansmanı ürünleri ve BDDK düzenlemesine tabi tasarruf finansmanı sistemleri farklı hukuki ve mali yapılara sahip. Bu nedenle ilk kontrol, paranın kim tarafından, hangi sözleşme kapsamında ve hangi koşullarla sağlandığı olmalı.
| Kalem | Örnek değer | Kontrol edilmesi gereken nokta |
|---|---|---|
| Finansman tutarı | 700.000 TL | Sözleşmede yazan tutar |
| Peşinat | 100.000 TL | Ödeme tarihi ve toplam maliyete etkisi |
| Organizasyon/diğer ücret | 49.000 TL | İade ve kesinti koşulları |
| Vade | 30 ay | Teslim dönemiyle birlikte değerlendirme |
Bu tür bir tabloda her satırın kaynağı teklif formu, ödeme planı veya sözleşme olmalı. Sözlü aktarılan bilgiler not edilebilir ancak hesaplamada doğrulanmış belge yerine kullanılmamalıdır. Tutar değiştiğinde ücretin sabit mi yoksa oransal mı hesaplandığı ayrıca sorulmalıdır.
KARAR ÖNCESİ KONTROL LİSTESİ
- - Ürünün banka kredisi, katılım finansmanı ya da tasarruf finansmanı olup olmadığını yazılı olarak netleştirin.
- - Peşinat, tüm ücretler, taksitler ve toplam ödemeyi aynı tabloda toplayın.
- - Teslim tarihi bulunan modellerde bu tarihi ödeme planından ayrı kontrol edin.
- - Kampanya oranının hangi tutar, vade, kanal veya müşteri koşulları için geçerli olduğunu okuyun.
- - Cayma, fesih, iade ve ayrılma hükümlerini ödeme yapmadan önce inceleyin.
- - Aylık taksitin gelirde beklenmedik düşüş yaşansa da sürdürülebilir olup olmadığını hesaplayın.
Tasarruf finansmanı söz konusuysa şirketin BDDK faaliyet izni ayrıca kontrol edilmeli. Sözleşmede finansman konusu, tasarruf dönemi, tahsisat veya teslim şartları, organizasyon ücreti ve ayrılma hükümlerinin açıkça yer alması önem taşıyor.
Banka kampanyalarında ise sıfır faizli koşulların yalnızca yeni müşteri, belirli başvuru kanalı, kısa vade veya sigorta şartı için geçerli olup olmadığına bakılmalı. Getiri, onay veya masrafsız işlem vaadi içeren ifadeler, yazılı sözleşme koşullarıyla doğrulanmadan karar ölçütü yapılmamalı.
Sonuç olarak sağlıklı karşılaştırma, tek bir oran ya da reklam sloganı üzerinden değil; tutar, süre, toplam ödeme, teslim zamanı ve çıkış koşullarının birlikte hesaplanmasıyla yapılabilir. Nihai işlemden önce güncel teklif ile sözleşme eklerinin yeniden incelenmesi gerekiyor.