İstanbul’daki köprü ve otoyollar için özelleştirme sürecinde Portekiz teması öne çıktı

Başkentte gelir artırma amacıyla başlatılan köprü ve otoyol özelleştirme planında uluslararası diyaloglar gündeme taşındı. Hazırlık aşamasında olan bu süreçte, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) ve danışmanlık firması EY’nin Portekiz’in önde gelen otoyol şirketlerini geçtiğimiz haftalarda ziyaret ettiği bildirildi. Avrupa merkezli firmalarla henüz ihale ilanı yayımlanmadan yapılan bu temasların, ilerleyen aşamalara zemin hazırladığı ifade edildi.

Hükümet, bu özelleştirme adımıyla bütçeye önemli miktarda gelir sağlamayı planlıyor. İlerleyen aylarda, işlemin kesinleşmesiyle beraber özellikle İstanbul’daki iki boğaz köprüsü ve otoyollarından yüksek miktarda gelir bekleniyor. Bu kapsamda, ihale takviminin mayıs ya da haziran aylarında ilan edilmesi öngörülüyor.

Kamuya ait yol ağının yaklaşık 3 bin 800 kilometrelik kısmı devlet idaresindeyken, kalan otoyollar halihazırda özel şirketler tarafından işletilmeye devam ediyor. Ulaştırma Bakanlığı verileri, trafik yoğunluğunun büyük oranda kamuya ait köprü ve otoyollarda toplandığını gösteriyor. Boğaz üzerindeki köprüler ise stratejik gelir kaynakları olarak öne çıkıyor.

Portekizli dev otoyol işletmecisi Brisa’nın da Türk yetkililerle özel bir toplantı gerçekleştirdiği, şirketin geçmişte de Türkiye’deki özelleştirme girişimleriyle ilgilendiği aktarıldı. Söz konusu kurumlar ise görüşmeler hakkında bir açıklama yapmaktan kaçındı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ise köprü ve otoyolların sadece belirli bir süreyle işletme hakkının devredilmesine yönelik çalışma yürütüldüğünü, bunun doğrudan satış anlamına gelmediğini vurgulamıştı.

Özelleştirme tartışmaları sırasında AK Parti Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2013 yılında konuyla ilgili yaptığı, "Bu rakam beni tatmin etmedi. Ben bunun üzerine bir çalışma yaptırdım. Bu ihalenin olması gereken en üst rakam ne olabilir? Burada bunun iki katı bir rakam çıktı karşıma. Arkadaşlar böyle çıktıktan sonra ben bunu verirsem vatana ihanet ederim, halkıma ihanet ederim" sözleri tekrar gündeme taşındı. 2013’teki 5,7 milyar dolarlık teklifin reddedilmesinin ardından, yeni Orta Vadeli Plan’da toplam özelleştirme gelir hedefinin 4,4 milyar dolar olarak açıklanması ise kamuoyunda soru işaretlerine neden oldu.

Ekonomist ve sektör uzmanlarının yorumlarında, özelleştirmelerden kısa sürede elde edilecek gelirin ekonomik açıdan geçici bir rahatlama sağlayabileceği; ancak uzun vadede gelir akışının önemli bir bölümünün yeni işletmecilere devredilmiş olacağı vurgulanıyor. Sonuç olarak, süreç içerisindeki gelir paylaşımının kamu ve özel sektör arasında yeniden şekillenmesi bekleniyor.