Mızrak çuvala sığmıyor: Ara zam neden kaçınılmaz?
2026’nın ilk çeyreğinde gıda ve enerji fiyatlarında yaşanan sert artışlar, enflasyonu beklentilerin üzerine taşıdı. İktisatçı İnan Mutlu, özellikle temel tüketim kalemlerindeki hızlı yükselişin maaş artışlarını kısa sürede erittiğini belirterek, alım gücünü korumak için “ara zam”ın kaçınılmaz hale geldiğini vurguladı.
12punto
Türkiye ekonomisi, 2026 yılının ilk çeyreğinde beklentilerin çok üzerinde seyreden bir enflasyon dalgasıyla karşı karşıya. İktisatçı İnan Mutlu, TÜİK verilerindeki "bazı mızrakların artık çuvala sığmadığını" belirterek, çalışan kesimin alım gücünü koruyabilmesi için bir "ara zam" yapılmasının iktisadi bir zorunluluk haline geldiğini vurguluyor.
GIDA ENFLASYONUNDA "ÜÇ HANELİ" ŞOK
Mutlu’nun dikkat çektiği en çarpıcı nokta, temel gıda maddelerindeki fahiş artışlar. Sadece son 3 ay içerisinde;
- Meyvesi yenen sebzelerde (domates, biber, salatalık vb.) artış oranı %108’e ulaşarak rekor kırdı.Yeşil baklagillerde** %69, yeşil yapraklı sebzelerde** ise %58’lik bir fiyat sıçraması yaşandı.
- Protein ve kahvaltı sofrasının temel taşları olan **süt, tereyağı ve ette** ise %21 ile %23 bandında seyreden kısa vadeli artışlar, mutfak enflasyonunun kontrol dışına çıktığını gösteriyor.
Ara zam neden şart?
— inan mutlu (@inanmutlu1) April 5, 2026
TÜİK bile bazı mızrakları çuvala sığdıramıyor.
Bazı gıda maddelerinde 3 aylık enflasyon:
??Domates, biber, salatalık, kabak vb. meyvesi yenen sebzeler % 108;
??Yeşil baklagil sebzeleri % 69;
??Yeşil yapraklı sebzeler % 58 ;
??Taze turunçgiller % 24;…
ENERJİ VE AKARYAKIT KISKACI
Sadece gıda değil, üretim ve dağıtım maliyetlerini doğrudan etkileyen kalemlerde de durum iç açıcı değil. Yılın ilk üç ayında mazot fiyatları %22 yükselirken, Nisan ayı itibarıyla elektrik ve doğalgaza yapılan %25’lik zam , zincirleme fiyat artışlarının devam edeceğinin sinyalini veriyor.
"ASGARİ ÜCRET VE MAAŞLAR ERİYOR"
İktisatçı İnan Mutlu, enerji ve gıda fiyatlarındaki bu eşzamanlı yükselişin "maliyet yönlü enflasyon" sarmalını tetiklediğini ifade ediyor. Mutlu’ya göre; temel ihtiyaç kalemlerindeki bu artış hızı, yıl başında belirlenen maaş artışlarını henüz yılın ilk çeyreğinde tamamen etkisiz hale getirdi.
"TÜİK’in yıllık sepeti ne derse desin, vatandaşın 'gerçek sepeti' olan gıda ve enerjideki bu tablo, ara zam yapılmadığı takdirde iç tüketimin çökeceğini ve sosyal bir refah kaybının derinleşeceğini gösteriyor."
Ekonomist Mutlu’nun analizine göre, Nisan ayındaki enerji zamlarının piyasaya tam yansımasıyla birlikte Mayıs ve Haziran aylarında hayat pahalılığı daha da katmerlenecek. Bu durum, Temmuz ayını beklemeden veya Temmuz başında güçlü bir düzeltme yapılmasını, ekonominin sürdürülebilirliği açısından "şart" kılıyor.