Orta Doğu gerilimi petrol ve gaz piyasalarını sarsıyor: Akaryakıt fiyatları yükselişte
ABD ve İsrail’in İran’daki enerji tesislerini hedef alan saldırıları ve bölgedeki misillemeler sonrası petrol ve doğalgaz fiyatlarında yaşanan sert artış, Türkiye’de akaryakıt fiyatlarına yeni zam dalgası olarak yansıdı.
12punto
Petrol piyasaları, Orta Doğu’da yaşanan askeri hareketlilikle birlikte tarihi bir artış gösterdi. ABD ve İsrail’in İran’daki önemli enerji altyapılarına düzenlediği saldırılar sonrası Brent petrol varil fiyatı yüzde 8’in üzerinde artarak 116 dolar seviyesini gördü. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü ham petrol de 96 dolar bandına yükseldi. Sadece petrol değil; Avrupa piyasalarında doğalgaz fiyatları da yüzde 26’ya varan sıçramayla dikkat çekti. Hollanda merkezli TTF doğal gaz ticaret noktasında nisan vadeli kontratlar megavatsaat başına 72 euro seviyesine kadar çıktı.
Küresel piyasalarda yaşanan bu keskin yükselişler, Türkiye’de akaryakıt fiyatlarına zam olarak yansıdı. Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre, motorin fiyatlarında 5 lira 18 kuruşluk yeni bir zam uygulanacak. Bu artışla birlikte motorin litre fiyatının 75 TL sınırına dayanması öngörülüyor. Uzmanlar, artan petrol ve döviz kurları nedeniyle akaryakıta ilerleyen günlerde yeni zamların da gündeme gelebileceğini dile getiriyor.
İRAN VE KATAR’DA ENERJİ ALT YAPILARI SALDIRI ALTINDA
Orta Doğu’da yükselen tansiyonun ana sebeplerinden biri enerji altyapılarına yönelik saldırılar. İsrail, ABD ile birlikte İran’ın dünyaca ünlü Güney Pars Doğal Gaz Sahası’ndaki rafinerileri hedef aldı. Bu sahanın İran’ın toplam gaz üretiminin yaklaşık yüzde 70’ini karşıladığı belirtiliyor. Katar’ın stratejik LNG işleme tesislerinin bulunduğu Ras Laffan bölgesinde de İran’a ait füzelerin geniş çaplı tahribata neden olduğu rapor edildi.
Bölgedeki rafinerilere ve sıvılaştırılmış doğal gaz merkezlerine yönelik saldırılar sadece petrol ve doğalgaz arzı üzerinde baskı oluşturmakla kalmayıp, küresel enerji piyasalarında yeni bir dalgalanmaya yol açtı. Suudi Arabistan, başkent Riyad’a yönelik dört balistik füzenin imha edildiğini ve bir doğal gaz tesisine yapılan drone saldırısının engellendiğini açıkladı. Kuveyt ise Mina Abdullah Rafinerisi’ne insansız hava aracı saldırısı gerçekleştiğini ve çıkan yangının kontrol altına alındığını duyurdu.
Sektör analistleri, yaşanan gelişmelerin hem ham petrol arzını hem de doğalgaz ticaretini belirsizliğe sürüklediğini belirtiyor. Gerilimin tırmandığı bölgede, enerji altyapılarına dair yeni bir saldırı olması halinde yakıt fiyatlarındaki dalgalanmanın sürebileceği ifade ediliyor.
ABD Başkanı Donald Trump ise yaptığı açıklamada, “İran Katar’a saldırmaya karar vermedikçe İsrail tarafından Güney Pars gaz sahasına yönelik başka hiçbir saldırı gerçekleştirilmeyecek. Böyle bir durumun olması halinde ise ABD, İsrail’in yardımı veya onayı olsun ya da olmasın İran’ın daha önce hiç görmediği veya tanık olmadığı güç ve şiddetle Güney Pars gaz sahasının tamamını havaya uçuracaktır,” ifadelerini kullandı.
AVRUPA’DA DOĞALGAZ FİYATLARI ZİRVE YAPTI
Doğalgaz piyasaları da petrol ile eş zamanlı olarak hareketlendi. Orta Doğu’dan gelen arz kısıtlaması kaygıları üzerine Avrupa’da TTF sanal doğal gaz borsasında nisan vadeli kontrat fiyatı megavatsaat başına 68 euroyu aştı. Özellikle İran ve Katar’daki gaz sahalarının saldırılarla hedef alınması, piyasada büyük bir endişe yarattı.
Katar Dışişleri Bakanlığı, yaşanan gelişmeleri “tehlikeli ve sorumsuz bir adım” olarak nitelendirirken, uzmanlar bölgedeki enerji altyapısına yönelik saldırıların küresel enerji tedarik zincirlerini tehdit ettiği görüşünde.
AKARYAKITTA YENİ ZAM DALGASI: GÜNCEL FİYATLAR
Türkiye’de döviz kurları ve hammadde fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle akaryakıt fiyatları son dönemde sık sık değişiyor. Açıklanan son güncellemelere göre büyükşehirlerdeki güncel fiyatlar şöyle:
İstanbul Avrupa Yakası - Benzin: 61,97 TL/litre - Motorin: 65,91 TL/litre - LPG: 30,29 TL/litre
İstanbul Anadolu Yakası - Benzin: 61,83 TL/litre - Motorin: 65,77 TL/litre - LPG: 29,89 TL/litre
Ankara - Benzin: 62,94 TL/litre - Motorin: 67,03 TL/litre - LPG: 30,37 TL/litre
İzmir - Benzin: 63,22 TL/litre - Motorin: 67,31 TL/litre - LPG: 30,29 TL/litre
Bu fiyatlara ek olarak motorin litre fiyatında 5,18 TL’lik bir zam daha uygulanacak. Özellikle taşımacılık ve üretim sektörlerinde bu artışın maliyetlere yansıyacağı, dolaylı olarak diğer tüketici ürünlerinde de yeni fiyat artışlarını tetikleyebileceği tahmin ediliyor.
DAHA FAZLA ARTIŞ BEKLENİYOR
Ekonomistler, süregelen jeopolitik riskler ve dövizdeki oynaklığın petrol ile doğalgaz maliyetlerini yüksek tutmaya devam edeceği görüşünde. Yakıt piyasalarında yeni bir zam dalgasının kapıda olduğu vurgulanıyor.