Petrol fiyatlarında 200 dolar tehlikesi: Enerji devi sistemik çöküşü duyurdu
Hürmüz Boğazı’nda artan gerilim, petrol fiyatlarını yükseltirken; enerji sektörünün önde gelen şirketlerinden TotalEnergies, küresel ölçekte ciddi bir çöküşün başladığı uyarısında bulundu.
12punto
Kuzey Denizi Brent petrolü 116 dolar, Amerikan tipi WTI ham petrolü ise 100 dolar seviyesini geçerek küresel piyasaları endişeye sürüklüyor. Bölgedeki kriz nedeniyle petrolün varil başına 200 dolara ulaşması ihtimali her geçen gün daha ciddileşirken, uzmanlar fiyatlardaki yükselişin ekonomik dengeleri bozacağından endişeleniyor.
Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksaklıklar, küresel tedarik zincirini derinden etkiliyor. Günlük 9 milyon varillik petrol açığının oluştuğu belirtilirken, bu rakam Avrupa’daki birçok ülkenin günlük toplam tüketimine denk geliyor.
3-4 AY SÜRERSE SİSTEM ÇÖKER
TotalEnergies CEO’su Patrick Pouyanné, “Bu kriz 3-4 ay boyunca devam ederse, tüm dünya için sistemik bir çöküş riskiyle karşı karşıya kalırız” şeklinde uyarıda bulundu. Mevcut 110-116 dolar bandı bile yönetilmekte zorlanırken, piyasalar fiyatların kontrolden çıkmasından korkuyor.
Amerika Birleşik Devletleri’nde de, yetkililer ve analistler ham petrol fiyatlarının varil başına 200 dolara çıkabileceğini dillendirmeye başladı. Commerzbank’tan piyasa analistleri, asıl endişenin kısa vadeli enflasyon şokunun ötesine geçtiğini ve süreklilik gösteren bir enerji kıtlığının ekonomik durgunlukla birleşerek küresel “stagflasyon” riskini artırdığını vurguladı.
ASYA’DA YENİ ÖNLEMLER VE TALEP DÜŞÜŞÜ
Yükselen fiyatlar ve azalan tedarik nedeniyle, Asya’nın bazı ülkeleri petrol dağıtımında kısıtlamalara gidiyor. Petrolün karneye bağlandığı, tüketimin düzenlendiği ve stratejik stokların artırıldığı gözlemleniyor. Bölgede ham petrol talebi şimdiden günlük 2 milyon varil azalırken, dizel ve jet yakıtı gibi rafine ürünlerin fiyatı da bazı bölgelerde varil başına 200 doları aşarak nakliye ve ulaşım maliyetlerinin ciddi şekilde yükselmesine yol açıyor.
Ekonomideki enerji daralması, zincirleme etkilerle birçok sektörü etkiliyor. Özellikle petrol ve doğalgaz, yalnızca ulaşımda değil; plastikten kimyasala ve gübreye kadar birçok üretim alanında temel girdiler arasında yer alıyor. Baharın yaklaşmasıyla çiftçiler gübre temininde güçlük çekmeye başlarken, bu durum küresel gıda fiyatlarında daha büyük artışların habercisi olarak değerlendiriliyor.
Amerikan Petrol Enstitüsü Başkanı Mike Sommers mevcut tabloyu, “Hasarı azaltma seçenekleri ve manevra alanı hızla tükeniyor” sözleriyle özetliyor.