Sosyal medyada bunu yapan yandı! 1 Ağustos'ta yeni kurallar başlıyor

Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikler 1 Ağustos 2026 itibarıyla uygulanmaya başlanacak. Ticaret Bakanlığı’nın duyurduğu yeni düzenleme; sosyal medya tanıtımları, yapay zekâ ile üretilen reklam içerikleri, hedefli reklamcılık, indirim kampanyaları ve çevrim içi tüketici değerlendirmeleri gibi birçok başlıkta yeni yükümlülükler getiriyor.

Düzenlemenin temel amacı, tüketicilerin aldatıcı reklamlar ve haksız ticari uygulamalara karşı daha etkin korunması olarak açıklandı. Bu kapsamda özellikle dijital mecralarda reklamın niteliğinin açık biçimde anlaşılması, kişisel verilerle yapılan hedeflemenin şeffaflaştırılması ve tüketici yorumlarının doğrulanabilir hale getirilmesi hedefleniyor.

YENİ KURALLAR NELER GETİRİYOR?

Hedefli reklamlarda reklam verenler, reklamın tüketiciye hangi kriterlere göre gösterildiğini ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğini açık, anlaşılır ve kolay erişilebilir biçimde belirtmek zorunda olacak. Çocuklara kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleriyle hedefli reklam yapılması ise yasaklanacak.

Sosyal medya etkileyicileri için de daha açık bir bildirim zorunluluğu getiriliyor. Kazanç, ücretsiz ya da indirimli ürün ve hizmet veya bir etkinliğe katılım karşılığında yapılan paylaşımlarda reklam niteliği açıkça ifade edilecek. Bu paylaşımlarda “reklam” veya “tanıtım” ibarelerinin kullanılması gerekecek.

Yapay zekâ teknolojileriyle oluşturulan ve gerçek kişilerden ayırt edilmesi güç dijital karakterlerin reklamlarda kullanılması halinde, bu durum tüketiciye açıkça bildirilecek. Gerçek bir kişinin yapay zekâ ile oluşturulmuş dijital kopyasının bir ürün veya hizmeti kullandığı ya da tavsiye ettiği izlenimini veren reklamlar ise yasak kapsamına alınacak.

İndirimli satış reklamlarında kampanya başlamadan önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat, indirim öncesi fiyat olarak esas alınabilecek. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen ürünler ile hizmetlerde ise indirimli fiyattan bir önceki fiyat dikkate alınacak. Bir indirimi veya avantajı belirli bir koşula bağlayan kampanyalar da indirimli satış reklamı kurallarına tabi olacak.

Yönetmelik değişikliğiyle falcı, medyum ve astrolog hizmetlerine ilişkin reklam yasakları ile yasa dışı bahis ve kumar reklamlarına yönelik kapsam genişletildi; yasa dışı şans oyunlarının reklamları da yasak kapsamına alındı.

Çevresel beyan içeren reklamlarda “çevre dostu” gibi genel ifadeler, gerekli açıklama yapılmadan kullanılamayacak. Reklamda yer verilen çevresel iddianın ürün veya hizmetin yaşam döngüsünün hangi aşamasına ilişkin olduğu belirtilecek; sertifika ve onayların da yetkili kurumlar, üniversiteler ya da akredite bağımsız kuruluşlardan alınan belgelerle kanıtlanması gerekecek.

Tüketici şikâyetleri ve yorumlarına ilişkin süreçte de değişiklik yapıldı. Satıcı ve hizmet sağlayıcılara, tüketici şikâyetleri yayımlanmadan önce açıklama veya yanıt verme hakkı için tanınan süre 72 saatten 48 saate indirildi. Bu süre içinde yanıt verilmemesi halinde değerlendirmeler doğrudan yayımlanabilecek.

Satın alma işleminin doğrulanamadığı mecralardan alınan tüketici değerlendirmeleri yayımlanamayacak. Ürün, hizmet, teslimat ve satıcı gibi farklı başlıklarda yapılan değerlendirmelerin ise aynı alanda açık ve kolay ulaşılabilir biçimde gösterilmesi gerekecek.

Takviye edici gıda reklamlarında, bu ürünlerin normal beslenmenin yerini aldığı izlenimini yaratacak ifadeler yasaklanacak. Ayrıca akademik unvanların tüketiciyi yanıltacak veya aldatacak şekilde kullanılmasının önüne geçilecek.