Yüksek Hızlı Tren biletlerinde devlet desteğiyle ilgili yeni adım sinyali
Enerji alanındaki sübvansiyonlarda yapılan değişikliklerin ardından, devletin Yüksek Hızlı Tren biletlerine verdiği desteğin de gözden geçirilmesi gündeme geldi. Olası değişiklikler, ulaşım maliyetlerinde yeni bir dönemin habercisi olabilir.
12punto
Elektrik ve doğalgaz sektörlerinde uygulanan sübvansiyonlara dair yapılan kısıtlamaların ardından, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı bir başka önemli devlet desteğini masaya yatırdı. Yüksek Hızlı Tren (YHT) biletlerindeki devlet desteğinin kaldırılması konusu, kamu harcamalarındaki yükün azaltılması hedefiyle gündeme alındı.
Enerji harcamalarındaki destekler kademeli şekilde daraltılırken, benzer bir uygulamanın ulaştırma alanına da yansıyabileceği ifade ediliyor. Henüz kesinleşmiş bir karar olmamakla birlikte, böyle bir değişiklik gerçekleşirse YHT bilet fiyatlarının maliyetlere bağlı olarak yeniden belirlenmesi söz konusu olacak. Bu da ilerleyen süreçte yolcuların daha yüksek bilet fiyatları ile karşılaşabileceği anlamına gelebilir.
Elektrik desteklerinde yapılan kademeli daralmalar 2025 ve 2026 yıllarını kapsayacak şekilde uygulanmaya başlanmıştı. 1 Ocak 2025 itibarıyla konutlarda yıllık 5 bin kilovatsaatin üzerinde elektrik tüketen abonelere yönelik sübvansiyonlar kaldırılırken, 2026’da bu sınır 4 bin kilovatsaate çekildi. Böylece sınırı aşan kullanıcılar elektrik bedelini devlet katkısı olmadan ödemeye başladı. Aynı şekilde, doğalgazda da 4 Nisan’da başlatılan yeni sistem ile tüketim limitleri aşıldığında destek sona eriyor ve aboneler daha yüksek tarifelerden faturalandırılıyor.
YHT’ye yönelik olası bir destek kaldırılması halinde, ana hat, bölgesel trenler ve banliyö hatlarını kapsayan mevcut sübvansiyon sisteminde ise bir değişiklik planlanmıyor. Bakanlık yetkilileri, “Ana hat ve bölgesel trenlerde ve banliyölerde herhangi bir değişiklik söz konusu değil. Devlet desteği devam edecek ve ediyor” açıklamasında bulundu.
Bakanlık kaynaklarının verdiği bilgiye göre, YHT biletlerinde devlet desteğinin kaldırılması konusunda çeşitli değerlendirmeler yapılsa da kesinleşmiş bir karar bulunmuyor. Ancak sürecin nihai olarak maliyet esaslı fiyatlandırmaya zemin hazırlayabileceği ifade ediliyor. Böyle bir gelişmenin hayata geçmesi halinde, artan işletme maliyetlerinin YHT biletlerine doğrudan yansıması bekleniyor.
Ulaşımdaki bu değerlendirmelerin arka planında ise TCDD Taşımacılık AŞ’nin finansal tablosu da dikkat çekiyor. 2024 yılının sonunda şirketin 25 milyar 79 milyon 636 bin 706 TL zarar ettiği kayıtlara geçti. Bütçe üzerindeki baskının azaltılması için maliyetin yolcuya yansıtılmasının gündeme gelmesi, önümüzdeki dönemde ulaşımda yeni bir fiyatlandırma dönemine işaret ediyor.