AYM'den emsal karar: Kulübün ödemediği vergi sporcudan alınamayacak

Anayasa Mahkemesi (AYM), spor kulüplerinin sporcu ücretlerinden kestiği halde vergi dairesine yatırmadığı gelir vergisinin, dönüp dolaşıp yeniden sporculardan tahsil edilmesine yol açan kanun hükmünü iptal etti. Yüksek Mahkeme, bu durumun sporcuların "mülkiyet hakkına ölçüsüz bir müdahale" olduğuna ve kişilere aşırı külfet yüklediğine hükmetti.

Anayasa Mahkemesi, Türk sporunda kulüpler ile sporcular arasında uzun süredir ciddi hak mahrumiyetlerine ve hukuki uyuşmazlıklara yol açan çok kritik bir vergi düzenlemesini anayasaya aykırı bularak iptal etti. Resmi Gazete'de yayımlanan karar, Antalya 1. Vergi Mahkemesi'nin AYM'ye yaptığı itiraz başvurusu sonucunda şekillendi.

MAHSUP EDİLEMİYORDU, EŞİTSİZLİK YARATIYORDU

İtiraz konusu olay; 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici 72. maddesinde yer alan bir kurala dayanıyordu. Bu kurala göre; bir spor kulübü, sporcusunun maaşından vergi kesintisi (tevkifat) yapıyor ancak bu parayı vergi dairesine ödemiyorsa, sporcu yıl sonunda kendi yıllık gelir vergisi beyannamesini verdiğinde bu kesintiyi borcundan düşemiyordu (mahsup edemiyordu).

Antalya 1. Vergi Mahkemesi, kulübün hatası ve ihmali yüzünden cezayı sporcunun çektiğini, bu durumun farklı kulüplerde oynayan sporcular arasında ciddi eşitsizlik yarattığını belirterek konuyu en yüksek yargı merciine taşıdı.

AYM GEREKÇESİ: "VERGİYİ CEBREN TAHSİL ETME GÜCÜ DEVLETTEDİR"

Başvuruyu haklı bulan Anayasa Mahkemesi, kuralı iptal ederken sporcuları koruyan son derece net bir hukuki çerçeve çizdi. Yüksek Mahkeme'nin iptal gerekçesinde şu önemli saptamalar öne çıktı:

Ücretlerden daha kaynağında kesilen vergilerin ödenmesinden doğrudan doğruya "vergi sorumlusu" olan kulüpler sorumludur. Kesinti yapıldığı andan itibaren sporcunun bu para üzerinde herhangi bir tasarruf yetkisi ya da kontrolü kalmamaktadır.

Kulübün devlete yatırmadığı vergiler için devletin elinde zaten güçlü bir yasal mekanizma vardır. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca, devlet bu vergi borcunu kulüplerden cebren (zorla) tahsil etme yetkisine sahiptir.

Kulübün sorumluluğunda olan ve devletin kulüpten zorla alabileceği bir vergi borcunun, tahsil edilemediği gerekçesiyle mükellef olan sporcudan yeniden istenmesi orantılılık ilkesine aykırıdır ve kişilere aşırı bir külfet yüklemektedir.

Bu emsal kararla birlikte; kulüpler mali yükümlülüklerini yerine getirmeyip vergiyi kaçırsa ya da geciktirse bile, faturası artık sporculara kesilemeyecek. Sporcular, maaşlarından kesilen payların cezasını ikinci kez vergi ödeyerek çekmek zorunda kalmayacak.