Bazı mesleklere erken emeklilik geliyor

Çalışma yaşamında bulunanlar için emeklilik yaşı ve prim gün sayısı önemli konular arasında yer alırken, tehlikeli iş kollarında çalışanlar için uygulanan fiili hizmet süresi zammı (yıpranma payı), artık çok daha geniş bir kesimi kapsayacak. 2026’da yürürlüğe giren yeni sistemle, sağlık sektörü ve çeşitli sanayi dallarında görev yapan çalışanlar da erken emekli olabilecekler.

Fiili hizmet süresi zammı, çalışanların prim gün sayılarını artırarak emekliliğe daha kısa sürede ulaşmalarını sağlarken, aynı zamanda emeklilik yaşını da aşağıya çekiyor. Önceleri sadece belirli mesleklere tanınan bu hak, yeni yasal değişikliklerle birlikte riskli sektörlerde görev yapan daha fazla çalışana sunuldu.

Yıpranma payı uygulamasında, ağır risk altındaki işlerde görev alanlara her yıl ek prim günü veriliyor. Bu sayede bir yılda 360 gün çalışan bir kişi, yaptığı işin risk durumuna bağlı olarak 60, 90 veya 180 gün ilave prim elde ediyor. Örneğin, mesleği nedeniyle yılda 90 gün yıpranma payına hak kazanan bir çalışan, her yıl için toplamda 450 gün prim kazanmış gibi değerlendiriliyor. Bu da emekliliğe daha erken hak kazanmanın yolunu açıyor.

Yıpranma payı sistemi yalnızca prim süresini değil, emeklilik yaşını da etkiliyor. Kimi sektörlerde çalışanlar, bu kapsamda topladıkları ilave süreler sayesinde emeklilik yaşından beş yıla kadar indirim alabiliyor. Bazı çok ağır işlerde ise bu indirim sekiz yıl gibi daha uzun süreleri bulabiliyor.

2026’da yapılan kapsamlı düzenleme ile birlikte, fiili hizmet süresi zammı artık sadece mevcut meslek gruplarını değil, yeni eklenen sektörleri de içeriyor. Sağlık çalışanlarının yanı sıra, çimento sektörü, alüminyum işçileri, dökümhane çalışanları ve cam sanayi personeli de erken emeklilik avantajından yararlanacak.

Yıpranma payı hakkı geniş bir çalışan grubuna tanınmış durumda. İşte bu hakka sahip öne çıkan mesleklerden bazıları:

• Sağlık sektörü: Doktor, hemşire, ebe, hasta bakıcı, röntgen teknisyeni ile ambulans şoförleri yıllık 60 gün fazladan prim elde ediyor.
• Basın mensupları: Sarı basın kartına sahip gazeteciler bu uygulamadan yararlanabiliyor.
• Maden ve yeraltı işçileri: Yıllık 180 günle en yüksek yıpranma payına sahip sektör olarak öne çıkıyor.
• Güvenlik birimleri: Asker, polis, Milli İstihbarat Teşkilatı personeli ve infaz koruma memurları da listede.
• Ağır sanayi: Demir-çelik işçileri, asit ve kimyasal üretiminde görev alanlar ile cıva üretiminde çalışanlar da kapsamda.
• İtfaiye teşkilatı: İtfaiye çalışanları, yangınla mücadele eden ekipler da yıpranma payı hakkına sahip.

2026 düzenlemesiyle; çimento, alüminyum ve cam sanayilerinde görev yapan işçiler ile dökümhane çalışanları da erken emeklilik avantajına kavuştu.

Bu düzenlemeyle birlikte, iş güvenliği riski ve mesleki zorluklar nedeniyle yıpranma payı kazanan çalışanların sayısı önemli ölçüde artarken, emeklilik yolculukları da hızlanıyor.