Girne'deki trajik gemi kazasında ihmaller zinciri Meclis’e taşındı

Türkiye’nin gündemini sarsan Girne açıklarındaki FİLO JET yolcu gemisi faciası, TBMM’de de tartışma konusu oldu. EMEP Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, kazanın sadece bir denizcilik kazası olmadığını, ciddi denetim eksikliği ve idari ihmaller zincirinin sonucu olduğunu öne sürdü. Karaca, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun yanıtlaması için Meclis’e kapsamlı bir soru önergesi sundu.

Olayda idari, siyasi ve ticari bağlantıların örtbas edilmeye çalışıldığını vurgulayan Karaca, kazada hayatını kaybeden sekiz kişinin ardından sorumluların belirlenmesi ve sürecin şeffaf şekilde yürütülmesi adına sorularını sıraladı.

2000 yılında Fransa’da inşa edilen katamaran tipi geminin Türkiye’ye geldikten sonra yaşadığı teknik sorunlar ve geçirdiği kazaların yeterince incelenmediğine dikkat çekildi. Karaca, FİLO JET’in geçmişte Taşucu Limanı’nda onarım görmeden sefere zorlandığını ve ardından uzun süre hacizli kaldığını belirtti. 2018 yılında Hatay Büyükşehir Belediyesi’nin alım girişiminde ise Türk Loydu’nun yaptığı incelemede; ana makinedeki dumanlanmadan gövde ve stabilitedeki eksikliklere, toplamda 29 ciddi kusur tespit edildiği kaydedildi.

Daha sonra, eksikliklerin giderilmediği ve bu yüzden satışın mahkemeye taşındığı; ancak geminin Filo Denizcilik’e devriyle birlikte “tamamen yenilendiği” iddiasının ortaya atıldığı ifade edildi. Fakat bu yenilemenin nerede ve hangi standartlarda yapıldığına dair hiçbir resmi belge ve raporun kamuoyuyla paylaşılmadığı, sürecin şeffaflıktan uzak yürütüldüğü dile getirildi. Ayrıca, geminin satışının ve finansmanının detaylarının da tartışmalı olduğu, şirketin 2018 alımını savunduğu fakat mahkeme evraklarının 2024’ü gösterdiği vurgulandı.

Karaca, Hatay Deniz Otobüsleri’ne (HADO) Taşucu çıkışlı hat izni verilmezken Filo Denizcilik’in aynı hatta operasyon yapmasına kimlerin, hangi kriterlerle izin verdiğinin de aydınlatılmasını istedi. Kaza öncesinde geminin kaptanı Vefa İnesi’nin uluslararası sefer için gerekli STCW sertifikalarının süresinin dolduğu, bu belgelerde ciddi usulsüzlükler olduğu iddiaları da gündeme getirildi.

Kazanın yaşandığı gün hava koşulları nedeniyle FİLO JET’e önce izin verilmediğinin, ardından bir saat sonra kalkışa müsaade edildiğinin altını çizen Karaca, “29 teknik kusurun giderildiğine dair bir rapor neden açıklanmıyor? Geminin kaptanının belgeleri neden doğrulanmadan sefere çıkmasına izin verildi? Ticari hat izinlerinin dağıtımında siyasi ve bürokratik etkiler oldu mu? Şirketin yolcuya yönelik sorumsuzluk kayıtları nasıl denetleniyor?” gibi soruların yanıtını talep etti.

Karaca’nın Bakan Uraloğlu’na yönelttiği başlıca sorular şöyle:

• 2018’de tespit edilen teknik uygunsuzlukların hangi tersanede, hangi koşullarda ve ne zaman giderildiği, güncel denetim raporlarının neden kamuyla paylaşılmadığı,
• Geminin kaptanının Mozambik makamlarınca verilen kaptanlık belgelerinin ve yeterliliklerinin uluslararası anlamda geçerli olup olmadığı,
• HADO’nun hat izinlerinin neden reddedildiği, Filo Denizcilik’in ise aynı hatta çalışmasına hangi gerekçelerle onay verildiği,
• 30 Ağustos’ta kötü hava şartlarına rağmen geminin kalkış talimatının kim veya kimler tarafından verildiği,
• Soruşturmanın yalnızca liman ve mürettebat ile sınırlı olup olmayacağı, şirket ortakları ve bakanlık bürokratları dahil edilip edilmeyeceği,
• Yolcu taşımacılığında güvenlikten taviz verilip verilmediği ve bakanlığın bu alanda almayı planladığı acil önlemlerin neler olacağı.