Hamaney'in yerine gelen ismi açıkladılar

İran'da, ABD ve İsrail'in saldırıları sonucunda hayatını kaybeden Ayetullah Ali Hamaney'in yerine geçecek yeni dini lider seçildi. İran'ın ruhani liderini belirlemekle görevli olan Uzmanlar Meclisi, bugün yaptığı açıklamada, Hamaney'in halefinin seçildiğini duyurdu. Ancak, yeni liderin adı henüz kamuoyuna açıklanmış değil.

DW'nin haberine göre geçen hafta ise bu ismin Hamaney'in oğlu Mücteba Hamaney olacağı iddia edilmişti. Söz konusu kararın, Devrim Muhafızları'nın baskısıyla, Uzmanlar Meclisi'nin seçim toplantısından önce alındığı da öne sürüldü.

MÜCTEBA HAMANEY KİMDİR?

56 yaşındaki Mücteba Hamaney, İran'da genellikle perde arkasında faaliyet gösteren bir isim olarak biliniyor. Kamuoyunda fazla yer almasa da, Hamaney, ülkenin etkili isimlerinden biri olarak kabul ediliyor. 1969 yılında Meşhed'de doğan Mücteba Hamaney, İran Devrim Muhafızları'na olan yakınlığı ile tanınıyor. Liseyi bitirdikten sonra, İran Devrim Muhafızları'na bağlı gönüllülerden oluşan Habib Taburu'na katıldı ve 1980-1988 yılları arasında süren İran-Irak savaşında görev aldı. Bu dönemde, İran’ın güvenlik yapısına önemli bağlar kurduğu düşünülüyor.

1989 yılında babası Ali Hamaney, İran İslam Cumhuriyeti’nin kurucusu Ruhullah Humeyni’nin vefatının ardından, dini liderlik görevine seçildi. Mücteba Hamaney de babasının görevine başladıktan sonra, dini eğitim için Kum kentinde uzun süre kaldı ve ülkenin dini liderleriyle bağlantılar kurdu. Ancak, İran’daki üst düzey dini unvanları taşımadığı, yani Ayetullah veya Mücahit gibi unvanları almadığı da vurgulanıyor.

HAMANEY’İN PERDE ARKASINDAKİ GÜÇ

Mücteba Hamaney’in kamuoyunda fazla görünmemesi, ancak İran’daki dini liderlik yapısının perde arkasında etkin bir şekilde faaliyet göstermesi dikkat çekiyor. Hamaney, babasının ofisinde perde arkasında önemli kararlar alarak ülkenin siyasi ve dini yapılarına etki etti. Wikileaks belgelerinde, Mücteba Hamaney'in babasının telefonlarını dinlediği ve İran'da kendisine bir güç tabanı oluşturduğu iddiaları yer aldı.

BASKICI ÇİZGİSİ DEVAM EDECEK Mİ?

Yeni dini liderin, Ali Hamaney’in sert ve baskıcı politikalarını sürdüreceği bekleniyor. Özellikle, 2009’daki cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ardından başlayan protestoların bastırılmasında oynadığı rol, Mücteba Hamaney’in izlediği politikaların ipuçlarını veriyor. İran uzmanları, Mücteba Hamaney’in ülke yönetiminde daha baskıcı bir çizgi izlemesinin mümkün olduğunu belirtiyor. John Hopkins Üniversitesi'nden İran uzmanı Vali Nasr, Mücteba Hamaney’in uzun süredir halef olarak planlandığını ancak son yıllarda bu planın bir süreliğine duraklatıldığını ifade etti.

DEVRİM MUHAFIZLARI’NA DERİN BAĞLAR

İranlı muhalifler, Mücteba Hamaney’i, Devrim Muhafızları ile derin bağlar kurmuş bir isim olarak tanımlıyor. Londra merkezli yayın kuruluşu Iran International’a konuşan Ortadoğu Siyaset ve Bilgi Ağı (MEPIN) Müdürü Dr. Eric Mandel, Mücteba Hamaney’in İran’daki rejimi etkileyen bir aktör olduğunu ve Devrim Muhafızları ile kurduğu bağların, rejimin baskıcı politikalarının şekillendirilmesinde etkili olduğunu belirtti.

İSRAİL'DEN YENİ LİDERE TEHDİT

Yeni dini liderin kim olacağına dair haberler dünya çapında yankı uyandırırken, İsrail'den de sert bir açıklama geldi. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, X hesabından yaptığı paylaşımda, “Seçilen her lider, ortadan kaldırılması gereken bir hedef olacak. Adı veya nerede saklandığının hiçbir önemi yok” diyerek, yeni liderin öldürülmesi gerektiğini belirtti. Bu açıklama, İran rejimiyle İsrail arasındaki gerilimin daha da tırmanabileceği yönünde endişelere yol açtı.