Anasayfa > Gündem Haberleri > Kenan Evren'in hüküm giydiği anların görüntüsü ortaya çıktı: 2014 yılında verilen karar

Kenan Evren'in hüküm giydiği anların görüntüsü ortaya çıktı: 2014 yılında verilen karar

12 Eylül 1980 askeri darbesine ilişkin yargılamada dönemin Genelkurmay Başkanı Kenan Evren ile dönemin Hava Kuvvetleri Komutanı Tahsin Şahinkaya hakkında hükmün açıklandığı anlara ait görüntüler yeniden paylaşıldı. Ankara 10. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 18 Haziran 2014 tarihli karar duruşmasını gösteren kayıtlarda, mahkeme heyetinin kararını açıklamasının ardından salondaki izleyicilerden alkış sesleri yükseldiği duyuluyor.

12punto

12 Eylül darbesinin sorumlularının yargılanabilmesinin önündeki en önemli hukuki engel, 1982 Anayasası'nın geçici 15. maddesiydi. Milli Güvenlik Konseyi üyelerine ve darbe dönemindeki bazı işlemlere ilişkin yargı yolunu kapatan düzenleme, 12 Eylül 2010'da yapılan anayasa değişikliği referandumunun ardından kaldırıldı. Bunun üzerine Türkiye'nin farklı bölgelerinden kişi ve kuruluşların yaptığı suç duyuruları sonrasında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma yürütüldü.

Kenan Evren ve Tahsin Şahinkaya hakkında hazırlanan iddianamenin kabul edilmesiyle dava 2012 yılında Ankara 12. Ağır Ceza Mahkemesi'nde başladı. Böylece Türkiye tarihinde ilk kez bir askeri darbenin hayatta olan üst düzey sorumluları, darbeye ilişkin suçlamalar nedeniyle sanık olarak yargı önüne çıkarılmış oldu. Daha sonra Ankara 12. Ağır Ceza Mahkemesi'nin kapatılması üzerine dosya Ankara 10. Ağır Ceza Mahkemesi'ne geçti.

EVREN VE ŞAHİNKAYA DURUŞMALARA UZAKTAN KATILDI

Sağlık durumları nedeniyle mahkeme salonuna gelmeyen Evren ve Şahinkaya'nın beyanları Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) üzerinden alındı. Karar duruşmasında da hastanede bulunan iki sanık görüntülü bağlantıyla yargılamaya katıldı. Mahkeme sürecinde darbeden zarar gördüğünü belirten kişiler ile çeşitli kurum ve kuruluşların müdahillik talepleri de değerlendirildi.

MAHKEMEDEN MÜEBBET HAPİS KARARI ÇIKTI

Ankara 10. Ağır Ceza Mahkemesi, 18 Haziran 2014'te Evren ve Şahinkaya'yı dönemin ceza mevzuatı kapsamında anayasal düzen ve TBMM'ye karşı işlenen suçlardan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum etti. Mahkeme, takdiri indirim uygulayarak cezaları müebbet hapse çevirdi. Kararda iki sanık hakkında askeri rütbelere ilişkin hükümlerin uygulanması yönünde de karar verildi.

MAHKUMİYETLER NEDEN KESİNLEŞMEDİ?

Yerel mahkemenin verdiği hüküm, ceza yargılamasındaki olağan kanun yolu süreci kapsamında temyize taşındı. Ancak Yargıtay'daki inceleme tamamlanmadan önce Kenan Evren ve Tahsin Şahinkaya 2015 yılında hayatını kaybetti. Ceza sorumluluğunun şahsiliği ve sanığın ölümü halinde kamu davasının sürdürülememesi nedeniyle dosyada düşme süreci işletildi. Bu nedenle 2014'te verilen mahkumiyet hükmü kesinleşmiş bir ceza mahkumiyetine dönüşmedi.

Dosya daha sonraki yıllarda da usule ilişkin kararlar nedeniyle yerel mahkeme ile Yargıtay arasında değerlendirildi. Yargılama sonunda sanıkların ölümleri nedeniyle kamu davasının ortadan kaldırılmasına karar verilirken, malvarlığına el koyma ve askeri statüye ilişkin sonuçların uygulanmasına da yer olmadığına hükmedildi. Bu hukuki süreç, ilk derece mahkemesinin mahkumiyet kararı vermesi ile bu kararın kesinleşmesinin aynı anlama gelmediğini gösteren önemli örneklerden biri oldu.