Süresiz nafaka düzenlemesi Meclis’e geliyor: Yeni düzenlemede evlilik süresi kriteri

Adalet Bakanı Akın Gürlek, süresiz nafaka uygulamasına ilişkin yeni düzenlemenin Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulacağını bildirdi. Yeni çalışmada, nafaka süresinin belirlenmesinde evliliğin süresi, tarafların ekonomik koşulları ve somut olayın özelliklerinin dikkate alınması hedefleniyor.

Gürlek, Meclis’in yeni yasama döneminde gündeme gelmesi beklenen düzenlemeyle daha adil bir sistem oluşturulmasının amaçlandığını belirtti. Mevcut uygulamaya ilişkin değerlendirmesinde, çok kısa süren evliliklerin ardından ömür boyu nafaka ödenmesinin hakkaniyet yönünden tartışma yarattığını ifade etti.

Bakan Gürlek, yapılacak düzenlemede kadınların mağdur edilmemesi gerektiğini de vurguladı. Buna göre hakimlerin, her dosyanın koşullarını ayrı ayrı değerlendirerek karar verebilmesi planlanıyor.

HAKİM SOMUT OLAYA GÖRE KARAR VERECEK

Öngörülen değişiklikle hakim, evliliğin süresini ve tarafların ekonomik durumunu dikkate alarak yoksulluk nafakasına belirli bir süre koyabilecek. Ancak düzenleme, her durumda süreli nafaka verileceği anlamına gelmeyecek; somut olayın koşullarına göre süresiz nafaka kararı da mümkün olabilecek.

Süreç, Anayasa Mahkemesi’nin Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan yoksulluk nafakasının “süresiz olarak” ödenmesine ilişkin ibareyi iptal etmesinin ardından hız kazandı. AYM, kararın doğurabileceği hukuki boşluğu dikkate alarak iptal hükmünün yürürlüğe girişini 9 ay erteledi.

Bu takvime göre iptal hükmü 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek. Bu tarihe kadar TBMM’nin yoksulluk nafakasının süresine ilişkin yeni bir yasal düzenleme yapması bekleniyor. Düzenlemenin kapsamı ve mevcut nafaka kararlarına nasıl uygulanacağı ise yasama sürecinde netleşecek.

AYM kararı, yoksulluk nafakasını tamamen ortadan kaldırmıyor. Mevcut sisteme göre boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek taraf, boşanmaya neden olan olaylarda diğer eşten daha ağır kusurlu olmamak şartıyla, karşı tarafın mali gücü oranında nafaka talep edebiliyor. Bu hak yalnızca kadınlara özgü değil; şartları taşıyan erkekler de yoksulluk nafakası isteyebiliyor.

Yürürlükteki mevzuatta yoksulluk nafakası için sabit bir yıl sınırı bulunmuyor. Ancak nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi halinde nafaka kendiliğinden sona eriyor. Yoksulluğun ortadan kalkması, fiilen evliymiş gibi yaşama veya nafaka yükümlüsünün ekonomik durumunda ciddi değişiklik olması gibi durumlarda ise mahkeme kararıyla nafakanın kaldırılması ya da yeniden değerlendirilmesi gündeme gelebiliyor.

Yoksulluk nafakası ile çocuk için ödenen iştirak nafakası farklı düzenlemeler olarak değerlendiriliyor. İştirak nafakası, çocuğun bakım, eğitim, sağlık ve diğer yaşam giderlerine katkı sağlamak amacıyla ödeniyor ve genellikle çocuk ergin olana kadar devam ediyor.