Yargıtay’dan 24 saatlik vardiya kararı: Fiili çalışma süresi en fazla 14 saat sayılacak

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, özellikle sağlık kuruluşlarında uygulanan 24 saatlik vardiya sistemine ilişkin fazla mesai hesabında emsal nitelikte bir değerlendirme yaptı. Daire, 24 saatlik çalışma düzeninde işçinin fiilen en fazla 14 saat çalışabileceğinin kabul edilmesi gerektiğine karar verdi.

Karara konu dosya, özel bir hastanede ambulans şoförü olarak çalışan işçinin açtığı alacak davasıyla gündeme geldi. Fazla mesai ücretinin ödenmediğini belirterek işten ayrılan işçi; kıdem tazminatı, ücret ve prim, yıllık izin, fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının tahsilini istedi.

Davalı taraf ise işçinin trafik kazalarında kusurlu olduğu gerekçesiyle hakkında ihtarname düzenlendiğini, ayrıca mazeretsiz işe gelmemesi nedeniyle iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini savundu.

İş Mahkemesi, özel hastane ile ambulans şirketinin alacaklardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna hükmetti. Mahkeme, ödenmeyen fazla çalışma ücreti bulunduğu gerekçesiyle işçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini kabul ederek davayı kısmen kabul etti.

Dosyanın istinafa taşınmasının ardından Bölge Adliye Mahkemesi, işçinin 24 saat çalışma, 24 saat dinlenme esasına göre görev yaptığını değerlendirdi. Sağlık sektöründeki işin niteliği ve tanık beyanları dikkate alınarak belirli bir mola saatinin bulunmadığı, bu nedenle yapılan hesaplamada hata olmadığı sonucuna varıldı. Ancak yıllık izin yönünden yeniden hesaplama yapılması gerektiği belirtildi.

FAZLA MESAİ HESABI BOZULDU

Temyiz incelemesini yapan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi ise fazla mesai hesabına ilişkin değerlendirmeyi yerleşik uygulamasına uygun bulmadı. Daire, işçinin özel hastanede ambulans şoförü olarak çalıştığını ve yaptığı iş dikkate alındığında uyku ile zorunlu ihtiyaçlarını karşılayabileceğinin anlaşılacağını belirtti.

Kararda "Çalışma süresinin 24 saat olması durumunda işçinin fiilen en fazla 14 saat çalışabileceği Dairemizin yerleşik uygulaması gereği kabul edilmektedir." ifadelerine yer verildi.

Yargıtay’a göre bu durumda işçinin çalıştığı günlerde günlük 11 saati aşan 3 saatlik bölüm fazla çalışma sayılmalı. Daire, yerel mahkemenin işçinin uyuma imkânı bulunmadığı kabulüyle günlük 20 saat çalışma üzerinden hüküm kurmasını hatalı buldu.

Kararda ayrıca dosyada işçiye ait ücret bordrolarının bulunduğu, ancak mahkemece bu bordroların değerlendirilmediği vurgulandı. Fazla çalışma ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti yönünden bordrolar incelenmeden karar verilmesinin doğru olmadığı kaydedildi.

Daire, işçinin yıllık izinde olduğu günlerin de fazla mesai hesabı dışında bırakılması gerektiğini belirtti. Bu gerekçelerle Bölge Adliye Mahkemesi kararı oy birliğiyle bozuldu.