Türkiye’ye Kanada’dan ilk kültür varlığı iadesi gerçekleşti
Kanada’da mahkeme kararıyla Türkiye’ye ait olan tarihi el yazmaları ve eserler, resmi bir törenle Türkiye’ye geri gönderildi. Bu gelişme, iki ülke arasında kültürel iş birliğinde önemli bir adım olarak kayda geçti.
12punto
Türkiye’ye ait kültür varlıkları, Kanada’dan ülkemize iade edildi. Kanada’da yakalanan toplam 7 el yazması sayfa, 2 matbu eser sayfası ve 2 modern hat çalışması, dün akşam düzenlenen törenle Türk yetkililere teslim edildi. Bu süreç, Kanada’nın Türkiye’ye gerçekleştirdiği ilk resmi kültür varlığı iadesi olarak kayıtlara geçti.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan yapılan bilgilendirmeye göre, söz konusu eserler Ocak 2024’te İstanbul’dan Vancouver’a götürülmeye çalışılırken Kanada Sınır Hizmetleri Ajansı tarafından tespit edilip el konuldu. Ardından süreç, Kanada Miras Bakanlığı’na devredilirken Türk makamlarıyla diplomatik temaslar başlatıldı ve teknik inceleme ile hukuki süreç başlatıldı.
Türkiye’nin hazırladığı kapsamlı bilimsel raporlar ve sunulan hukuki belgeler ışığında Kanada Federal Mahkemesi, eserlerin 2863 sayılı Türk kanunu kapsamında kültür varlığı olduğuna hükmetti ve ülkemize iadesine karar verdi.
Eserlerin teslimi, 30 Mart’ta Ottawa’da bulunan Kanada Koruma Enstitüsü’nde düzenlenen resmi törenle yapıldı. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz, eserleri Kanadalı yetkililerden aldı.
Süreç uluslararası toplum açısından da dikkat çekici bir örnek teşkil etti. 1970 UNESCO Sözleşmesi’nin öngördüğü uluslararası iş birliğini somutlaştıran bu gelişme, Türkiye’nin kültürel mirasının korunması için verdiği mücadelenin yeni bir halkası olarak yorumlandı.
17-19. YÜZYIL ARASI ESERLERİ KAPSIYOR
İade edilen eserlerin büyük çoğunluğunun 17 ile 19’uncu yüzyıllar arasında üretildiği, Arapça ve Osmanlı Türkçesiyle yazılmış metinler barındırdığı belirlendi. Fıkıh, tasavvuf, tarih ve edebiyat başta olmak üzere farklı disiplinlere ışık tutan nadide parçalarda geçmişin izleri dikkat çekti.
Uzman incelemeleri sırasında, yazma eser sayfalarının asıl ciltlerden koparıldığı ve bazı yapraklara sonradan modern minyatürlerin eklendiği tespit edildi. Bu değişikliklerin sahtecilik ve ticari amaçlarla yapıldığı belirtilirken, eserlerin kültürel değerinin korunduğu ifade edildi.
Mahkemenin bu kararı, kültür varlıkları hukukunda örnek teşkil edecek nitelikte olmasıyla da öne çıktı. Kanada’dan ilk kez resmi yollarla Türkiye’ye kültür varlığı gönderilmiş oldu.