Ağustos sıcaklarında pıhtı riskine dikkat: Uzmanından hayati önlemler

Ağustos aylarında etkisini artıran sıcak hava, yalnızca günlük yaşam konforunu değil damar sağlığını da etkileyebiliyor. Memorial Göztepe Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Bölümü’nden Op. Dr. Hidayet Demir, aşırı terlemeyle ortaya çıkan sıvı kaybı, uzun süre hareketsiz kalma ve dolaşımın yavaşlamasının özellikle risk grubundaki kişilerde pıhtı oluşma ihtimalini artırabileceğini belirtti.

Pıhtı, kanın damar içinde normalin dışında pıhtılaşarak damarı kısmen ya da tamamen tıkaması olarak tanımlanıyor. En sık bacak toplardamarlarında görülen bu durum “derin ven trombozu” olarak adlandırılıyor. En ciddi risklerden biri ise pıhtının yerinden koparak akciğere ulaşması ve pulmoner emboliye neden olması. Pıhtılar, tutulan damara göre inme ya da kalp krizi gibi ağır sonuçlara da yol açabiliyor.

Sıcak havalarda vücudun terleme yoluyla daha fazla sıvı kaybetmesi, yeterli su alınmadığında kanın yoğunlaşmasına neden olabiliyor. Damarların sıcakla birlikte genişlemesi ve özellikle bacak toplardamarlarında kanın göllenmesi de dolaşımı yavaşlatabiliyor. Uzun süre aynı pozisyonda kalmak ise baldır kaslarının kanı kalbe taşıyan doğal pompa etkisini azaltarak riski yükseltiyor.

PIHTI RİSKİNİ AZALTAN ÖNERİLER

Op. Dr. Demir’e göre pıhtı riskini azaltmak için günlük yaşamda uygulanabilecek basit önlemler büyük önem taşıyor. Özellikle yaz aylarında susamayı beklemeden su içmek, düzenli yürüyüş yapmak ve uzun süre hareketsiz kalmamak temel korunma adımları arasında yer alıyor.

• - Gün içinde düzenli su için; sıcak havalarda sıvı kaybını yerine koymayı ihmal etmeyin.
• - Masa başında çalışanlar her saat başı ayağa kalkarak kısa süreli hareket etmeye özen gösterin.
• - Her gün yürüyüş yapın ve uzun süre aynı pozisyonda kalmaktan kaçının.
• - Dört saati aşan uçak, otobüs veya otomobil yolculuklarında 1-2 saatte bir kalkıp yürüyün ya da ayak bileği egzersizleri yapın.
• - Uzun yolculuklarda bol su tüketin ve dolaşımı zorlaştırmayan rahat kıyafetler tercih edin.
• - Sağlıklı kiloyu koruyun, sigaradan uzak durun ve kronik hastalık kontrollerinizi aksatmayın.
• - Daha önce pıhtı geçirdiyseniz ya da yüksek risk grubundaysanız hekim kontrollerinizi düzenli yaptırın.
• - Kan sulandırıcı tedavi veya basınçlı varis çorabı gibi koruyucu uygulamaları yalnızca doktor önerisiyle kullanın.

Daha önce pıhtı geçirenler, 60 yaş üzerindeki bireyler, kanser hastaları, büyük ameliyat geçirenler, uzun süre yatağa bağımlı kalanlar, hamileler ve lohusalık dönemindeki kadınlar daha dikkatli olmalı. Obezite, sigara kullanımı, diyabet, kalp yetmezliği ve genetik pıhtılaşma bozuklukları da riski artıran faktörler arasında gösteriliyor.

Tek taraflı bacakta şişlik, ağrı, sıcaklık artışı ve kızarıklık derin ven trombozunun önemli belirtileri olabilir. Ani başlayan nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı ve kanlı öksürük ise pıhtının akciğere ulaşması durumunda görülebilen acil belirtiler arasında yer alıyor. Bu şikâyetlerin ortaya çıkması halinde vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.

Uzmanlar, pıhtının erken fark edildiğinde ve uygun tedaviyle büyük ölçüde kontrol altına alınabildiğini vurguluyor. Yaz aylarında yeterli sıvı tüketimi, düzenli hareket ve risk belirtilerinin ciddiye alınması, akciğer embolisi, inme ve kalp krizi gibi hayati sonuçların önlenmesinde kritik rol oynuyor.