Çoklu organ yetmezliği nedir? Neden olur?
Çoklu organ yetmezliği, birden fazla organın vücudun temel ihtiyaçlarını karşılayamayacak şekilde işlevini yitirmesi durumudur. Hayati organlar arasında karaciğer, böbrekler, kalp, beyin, akciğerler ve ince bağırsaklar yer alır. Bu organların işlevlerini yerine getiremeyecek hale gelmesi, acil müdahale gerektiren ciddi bir sağlık sorunudur. Çoklu organ yetmezliği, aniden ya da kademeli olarak gelişebilir ve tedavi edilmezse yaşam desteği veya organ nakli gerekebilir.
12punto
Çoklu organ disfonksiyonu veya diğer bir ifadeyle çoklu organ yetmezliği, birden fazla organın aniden ya da kademeli olarak işlevini kaybetmesiyle ortaya çıkan ve hayatı tehdit edebilecek bir durumdur. Eğer bu organlar hayati öneme sahip olanları kapsıyorsa, acil müdahale gereklidir.
Vücudun düzgün çalışabilmesi için kritik öneme sahip organlar arasında karaciğer, böbrekler, kalp, beyin, akciğerler ve ince bağırsaklar yer alır. Bu organlardan birinin ya da birkaçının işlev bozukluğu, vücutta ciddi sorunlara yol açabilir.
Birden fazla organın fonksiyonlarını kaybetmesi ise çoklu organ yetmezliğini işaret eder. Bu durumda yaşam desteği ve organ nakli gibi birden fazla tıbbi müdahale gerekebilir. Erken müdahale yapılmazsa, sonuçlar çok daha ciddi olabilir.
Çoklu organ yetmezliğinin gelişimine yol açan durumlar genellikle travmalar veya ciddi enfeksiyonlar ile ilişkilidir. Ayrıca, bazı kronik hastalıklar da zamanla bu duruma neden olabilir.
ÇOKLU ORGAN YETMEZLİĞİ NEDEN OLUR?
Enfeksiyonlar, travmatik yaralanmalar, toksik etkiler, cerrahi işlemler, kazalar, artan metabolik hız, kronik hastalıklar ve kan/oksijen kaybı gibi etmenler, çoklu organ yetmezliğine yol açabilen faktörlerdir. Bu faktörler kontrol altına alınmazsa, çoklu organ yetmezliği ciddi ve hayatı tehdit eden sonuçlar doğurabilir.
Çoklu organ yetmezliğine yol açabilecek nedenler şu şekilde sıralanabilir:
Enfeksiyon (sepsis)
Travmatik yaralanma
Toksik yaralanma (yasaklı madde, çevresel toksinler)
Metabolik hızın artması
Kronik hastalıklar
Kan/oksijen kaybı
Şiddetli pnömoni
ÇOKLU ORGAN YETMEZLİĞİ BELİRTİLERİ
Çoklu organ yetmezliğinde sık görülen belirtiler arasında nefes darlığı, kalp atışlarında düzensizlik, mide bulantısı, kusma, aşırı yorgunluk, ateş, titreme, karın şişliği, karın ağrısı, ciltte renk değişiklikleri ve ayaklarda ödem bulunur.
Bu belirtiler, organ yetmezliğinin hangi organları etkilediğine bağlı olarak farklılık gösterebilir.
Çoklu organ yetmezliğinde görülebilecek yaygın semptomlar şunlardır:
Nefes darlığı
Kalp atış hızında düzensizlik
Mide bulantısı ve kusma
Aşırı yorgunluk
Ateş
Titreme
Karın şişliği
Karın ağrısı
Göğüs ağrısı
Ciltte sarılık (karaciğer yetmezliği)
Ayaklarda ödem
Kaynak: Memorial