Her talebe ‘evet’ demek tükenmişliğe yol açabilir: Uzmanından sağlıklı sınır koyma uyarısı

Başkalarının isteklerine olumlu yanıt vermek ve çevreyi memnun etmeye çalışmak, günlük ilişkilerin doğal bir parçası olarak görülebiliyor. Ancak kişinin istemediği hâlde “hayır” diyememesi ve kabul görmek için kendi ihtiyaçlarını sürekli geri plana atması, zamanla ruhsal yükü artıran bir davranış kalıbına dönüşebiliyor.

Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Uzman Klinik Psikolog Jülide Unutmaz, bu durumun “People Pleasing” olarak tanımlandığını belirterek, kişinin kendi ihtiyaçlarını ve sınırlarını fark etmekte zorlanabileceğini söyledi.

Unutmaz’a göre reddedilme korkusu, çatışmadan kaçınma isteği, suçluluk hissi ve onaylanma ihtiyacı, “hayır” demeyi güçleştiren başlıca nedenler arasında yer alıyor. Bu davranışın temelinde koşullu sevgi deneyimleri, aşırı eleştirel ebeveyn tutumları ve kabul görmek için uyumlu olma zorunluluğu hissi bulunabiliyor.

Sürekli onay arayışının kişinin öz değerini dış onaya bağımlı hâle getirebileceğini vurgulayan Unutmaz, uzun vadede tükenmişlik, kaygı, öfke birikimi, duygusal yorgunluk ve depresif belirtilerin ortaya çıkabileceğine dikkat çekti.

‘HAYIR’ DEMEK BENCİLLİK DEĞİL

Sağlıklı sınırlar koyabilmek için kişinin öncelikle kendi ihtiyaçlarını fark etmesi gerektiğini belirten Unutmaz, küçük ve gündelik durumlarda “hayır” demeyi denemenin bu beceriyi geliştirebileceğini ifade etti.

Unutmaz, “Hayır demek bencillik değil, sağlıklı ilişkilerin temel unsurlarından biri” değerlendirmesinde bulundu. Sınır koymanın karşıdaki kişiyi reddetmek ya da ilişkiden uzaklaşmak anlamına gelmediğini belirten Unutmaz, kişinin kırıcı olmadan da ihtiyaçlarını açık biçimde ifade edebileceğini kaydetti.

Her talebe olumlu yanıt vermek yerine zaman, enerji ve koşullar doğrultusunda karar vermenin hem ruh hâlini güçlendirebileceğini hem de ilişkilerde karşılıklı saygıyı destekleyebileceğini belirten Unutmaz, net sınırların daha dengeli ilişkiler kurulmasına yardımcı olabileceğini söyledi.