Yılan ısırıkları için uygulanan yanlış yöntemlerin riskleri ortaya çıktı
Dünya genelinde sıkça başvurulan yılan ısırmalarında zehir pompası kullanımı, sanılanın aksine hastalara fayda sağlamıyor hatta ciddi doku tahribatına yol açabiliyor. Uzmanlar doğru ilk yardım adımlarını paylaştı.
12punto
Her yıl dünyada on binlerce insan yılan ısırması nedeniyle tedaviye ihtiyaç duyarken, ilk yardım çantalarında sıklıkla yer alan zehir pompalarının beklenen koruyuculuğu göstermediği netleşti. Sağlık uzmanları, vakumlu "zehir çekme" cihazlarının hem zehrin vücuttan uzaklaştırılmasına katkısı olmadığını hem de hastada istenmeyen yeni hasarlara neden olduğunu vurguladı.
Zehir danışma merkezleri ve acil tıp otoritelerince yapılan değerlendirmeler, yılan zehrinin enjeksiyondan sonraki sadece birkaç dakika içerisinde lenf yoluyla yayılmaya başladığını gösteriyor. Yani vakum yöntemiyle zehri çekmek hem etkisiz kalıyor hem de zaman kaybına yol açıyor. Araştırmalar, ülkemizde ve dünyada halen bir efsane olarak kullanılan bu yöntemin klinik başarı oranının sıfır olduğunun altını çiziyor.
Uzmanlar, emiş gücü yaratan cihazların dokudaki zararları artırdığını; enzim içeren yılan zehrinin emilen bölgede daha yoğun toplanmasına ve böylece doku ölümü riskinin yükselmesine sebebiyet verdiğini belirtiyor. Vakum uygulandığında, zayıflamış damarlar hasar görebiliyor ve bölgede şiddetli şişliklerle morarmalar meydana gelebiliyor. Ayrıca vakit kaybedilerek tıbbi yardım almanın gecikmesi, hastanın hayati tehlikesini artırıyor.
Birçok ülkenin sivil savunma protokollerinde de artık zehir çekici pompa, turnike, kesme veya ağızla emme gibi uygulamaların yapılmaması gerektiği açıkça ifade ediliyor.
Yılan ısırması durumunda yapılması gerekenler ise şöyle sıralanıyor: Hastanın heyecanlanmadan hareketsiz kalması ve mümkünse uzanarak dinlenmesi sağlanmalı. Şişlik gelişme olasılığına karşı kolye, yüzük ve saat gibi sıkı eşyalar çıkartılmalı. Isırılan bölge su ve sabunla nazikçe yıkanmalı, alkol içermeyen bir dezenfektanla temizlenip steril bir bezle kapatılmalı. Etkilenen uzuv sabitleyerek kalp seviyesinden yukarıda tutulmalı. Kan sulandırıcı ilaçlar, alkol ve kafein ise kesinlikle kullanılmamalı.
Uzmanlar, "Vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması ve profesyonel tıbbi yardım alınması en doğru adımdır" uyarısında bulunuyor. Halk arasında bilinen bazı uygulamalar hayat kurtarıcı olmaktan çok risk taşıyor; bu nedenle güncel bilgiler ışığında hareket etmek büyük önem taşıyor.